اسرار الشهود فى معرفه الحق المعبود - اسيري لاهيجي، شمس‌الدين محمد - الصفحة ٤٥ - حكايت(سرور اقطاب عالم بايزيد )

سرور اقطاب عالم بايزيد

آنكه خود را آنچنان‌كه هست ديد

راستى را او درين ره حجت است‌

قول او چون فعل او بى‌صنعت است‌

همچو بحرم گفت من اندر مثل‌

نى چو عمان بلكه درياى ازل‌

كو ندارد ساحل و قعر و ميان‌

نيست او را اول و آخر نشان‌

زو يكى پرسيد شيخا عرش چيست؟

شيخ گفت او را منم بر ظن مايست‌

گفت كرسى چيست؟ گفتا كه منم‌

لوح گفتا، گفت دانا كه منم‌

باز پرسيد او كه چه بود خود قلم‌

شيخ گفتش گر بدانى هم منم‌

باز پرسيدش كه حق را بندگان‌

گفته‌اند و هست حال اندر زمان‌

كه چو ابراهيم و موسى‌اند بدل‌

چون محمد همچو عيسى‌اند بدل‌

شيخ گفتا آن همه آخر منم‌

هم به معنى آفتاب روشنم‌

گفت مى‌گويند حق را در جهان‌

بندگان بودند و هستند اين زمان‌

قلب‌شان جبريل و ميكائيل‌وار

باز عزرائيل و اسرافيل‌وار

گفت صدق آور كه آن جمله منم‌

تا نپندارى من اين جان و تنم‌

مرد سائل گشت خاموش آن زمان‌

چون شنيد آن نكته‌هاى همچو جان‌

زين تعجب دم نزد خاموش شد

گوييا زان جرعه او مى‌نوش شد

بايزيدش گفت هركو در خدا

محو گردد از خدا نبود جدا

در حقيقت هرچه هست اى مرد دين‌

خود همه حق است و باطل نيست اين‌

او چو فانى گشت اندر نور رب‌

حق همه خود را ببيند اى عجب‌

او چو خالى كرد خود را از خودى‌

ديد خود را عين نور ايزدى‌

هر دو عالم گشته است اجزاى او

برتر از كون و مكان مأواى او

مندمج در حرف او جمله حروف‌

مندرج در تحت صنف او صنوف‌

صد هزاران بحر در قطره نهان‌

ذره‌اى گشته جهان اندر جهان‌

آن امانت كآسمانش در نيافت‌

وز قبول او زمين هم روى تافت‌

در دل يك ذره مأوا مى‌كند

در درون جبه‌اى جا مى‌كند

لامكان اندر مكان كرده مكان‌

بى‌نشان گشته مقيد در نشان‌