نهادگرائى و جهاد سازندگى - ايروانى، محمد جواد - الصفحة ١٤٠ - ٢- بستر اقتصادى- اجتماعى تشكيل جهاد از ديدگاه اقتصاد توسعه
احتياجات غذايى باشد، در عين حال تنها ١٥- ١٠ درصد نيروى كار را در اختيار داشته باشد.
٣- سرعت دادن به مهاجرت مردم از روستاها به شهر و رشد و گسترش شهرنشينى.[١].
در واقع بخش كشاورزى و صنعتى جامعه در چارچوب استراتژى تكنوكراتيك بكلى متحول مىشود و در چشمانداز تازهاى قرار گيرد. در بخش كشاورزى، هدف اقتصادى و عمده استراتژى تكنوكراتيك، افزايش توليدات كشاورزى است كه يا از طريق تشويق دهقانان به پذيرش تكنولوژى پيشرفته صورت مىگيرد و يا از طريق يكپارچگى اراضى.
ديدگاه رشد روستو، افزايش حجم توليد را مقدم مىشمارد و رشد هرچه بيشتر شاخصهاى اقتصادى را هدف نهايى خود قرار مىدهد. در اين ديدگاه، حكومت علوم، فنون و صنايع، حاكميت فن سالاران و صنعتگران و تكنوكراتها را مىطلبد. لذا ساير شاخصها از قبيل آموزش، بهداشت و ... تنها در چارچوب افزايش توليد معنا پيدا مىكند. از اين رو نوعى نخبهگرايى در بخش آموزش بوجود مىآيد و امكانات رفاهى و بهداشتى معدودى به افراد تعلق مىگيرد. برخلاف نگاه انسانى به توسعه، كه به اقشار آسيبپذير توجه دارد، در اينجا الزامات رشد اقتصادى، تمركز درآمد و سرمايه را در دست عده قليلى محدود مىسازد.
در ايران نيز برنامههاى عمرانى با الگو قرار دادن ديدگاه رشد روستو (نظريه غالب توسعه در غرب) و فقط تكيه بر عوامل مادى توليد يعنى سرمايه، تخصص و تكنولوژى، در صدد انتقال جامعه از يك كشور عقب مانده سنتى به جامعهاى مدرن و صنعتى بودند.
در اين راستا، افزايش توليد، درآمد و رشد سريع اقتصادى هدف و غايت برنامهها قرار گرفت و برسرمايهگذارى به عنوان اهرم اساسى رشد اقتصادى تأكيد شد. بر مبناى چنين سياستى، طى اجراى سه برنامه، توليد ناخالص ملى چندين برابر شد و درآمد سرانه، فوقالعاده افزايش يافت.
با اين همه، تجزيه و تحليل شاخصهاى اجتماعى و بررسى مسائلى انسانى، حاكى از بروز نابسامانيهاى فراوانى در عرصههاى مختلف جامعه است، چنان كه هنوز بيش از
[١] .
. ٢٦٠- ٢٥٨. P, noitulo veRnainarI fosnigirOcim onocE, treboR ynooL- ١