نهادگرائى و جهاد سازندگى - ايروانى، محمد جواد - الصفحة ١٢٨ - ٢- بستر اقتصادى- اجتماعى تشكيل جهاد از ديدگاه اقتصاد توسعه
٢- ٢- بررسى بستر اقتصادى توسعه روستايى در قبل از انقلاب اسلامى
اقتصاد توسعه عبارت است از بررسى و تجزيه و تحليل انواع مشكلات اجتماعى و پيشروى توسعه اقتصادى كشورهاى توسعه نيافته جهان. به هر حال در سالهاى دهه ١٩٤٠ و سالهاى بعد از جنگ دوم جهانى، زمانى كه تعداد زيادى از كشورهاى توسعه نيافته استقلال سياسى پيدا كردند، توجه بيشترى به اين رشته در علم اقتصاد معطوف شد.
به طور كلى، توسعه اقتصادى به بررسى مشكلات كشورهاى توسعه نيافته مىپردازد و رشد اقتصادى به بررسى مسائل كشورهاى پيشرفته صنعتى. بر طبق نظرات كيندلبرگر، رشد اقتصادى به معنى توليد بيشتر است، در حالى كه توسعه اقتصادى شامل توليد بيشتر و تغييرات در نحوه و سازمان توليد است.
بطور خلاصه توسعه اقتصادى را مىتوان از چهار طريق اندازهگيرى كرد:
١- درآمد يا توليد ناخالص ملى(G .N .P)
٢- درآمد ناخالص سرانه ملى.
٣- رفاه اقتصادى- بهبود مداوم و نسبى در شرايط زندگى مادى انسانها كه شامل افزايش در مصرف كالا و خدمات مىشود.
٤- معيارهاى اجتماعى كه اين معيارها عبارتند از: بهداشت، آموزش و پرورش، اشتغال، مسكن و ....
براى تبيين پديده توسعه نيافتگى به نظرات" كلودلوى" اقتصاددان فرانسوى و" جرالد ماير" از استادان دانشگاه استانفورد نيز مىتوان اشاره كرد.
كلودلوى در كتاب خود موسوم به" جهان سوم" براى تشخيص ممالك توسعه نيافته و عقب مانده علائمى را برشمرده است كه به ترتيب مىتوان از اين علائم به صورت زير ياد كرد:
١- كثرت مرگ و مير، به ويژه بالا بودن نرخ مرگ و مير در بين نوزادان و كودكان.
٢- نرخ بالاى بارورى و زاد و ولد.
٣- بدى وضعيت بهداشت و درمان.
٤- مصرف مواد غذايى در سطح پايين يا بدى وضع تغذيه.
٥- پايين بودن مصرف انرژى روزانه- سرانه.