نهادگرائى و جهاد سازندگى - ايروانى، محمد جواد - الصفحة ٦٦ - ٣- ١- ٩- تعاريف نهاد با توجه به ويژگيهاى اصلى و مفاهيم جامعه شناسانه ديگر
از نظر زوكر نهادى كردن، يك فرايند و يك متغير كيفى است. نهادى كردن فرايندى است كه توسط آن، كنشگران، آنچه را كه از نظر اجتماعى به عنوان يك واقعيت تعريف شده است، انتقال مىدهند.
٣- ١- ٩- تعاريف نهاد با توجه به ويژگيهاى اصلى و مفاهيم جامعهشناسانه ديگر
با توجه به تعاريفى كه از «نهاد» ارائه دادهايم، مىتوان در برش ديگرى نيز نهادها را براساس برخى از ويژگيهاى ذيل تعريف كرد:
تعريف نهاد با تكيه برروابط اجتماعى
برخى از جامعهشناسان در تعريف نهاد بر «روابط اجتماعى» تكيه داشتهاند. عمدتاً جامعهشناسان حوزه اصالت رفتار اجتماعى چنين ديدگاهى نسبت به نهاد دارند؛ چنان كه «مارتيندال» نهاد را الگوهاى ارتباطى آشكار شده بوسيله گروهها مىداند و مىگويد:
نهادها الگوهاى ارتباطى آشكار گشته بوسيله گروهها هستند و گروهها مجموعه رفتارهاى سازمان يافته و ارتباطات بينافراد مىباشند. همچنين «هومنز» نيز نهادها را شبكه روابط بسيار پيچيدهاى مىداند كه شامل روابط مبتنى برمبادله مىباشد. بهنظر «هرتزلر» نيز نهاد اجتماعى عبارت است از «ساخت معينى از روابط صريح و معين بين اعضاى يك جامعه كه بهتصويب عمومى رسيده باشد.»
تعريف نهاد با تكيه براعمال اجتماعى
عدهاى از صاحبنظران بنام حوزه اصالت واقعيت اجتماعى عمدتاً در تعريف نهاد بر «عمل اجتماعى» تأكيد دارند. چنان كه دوركيم از بنيانگذاران اين حوزه معتقد است كه نهاد محصول فعاليت مشترك و جمعى است. به عقيده وى نهادهاى گوناگون همگى مشروط به سازمان اجتماعىاند. محيط اجتماعى در همان حال كه علت نهادهاى گوناگون است، خود جز مجموعهاى از نهادهاى گوناگون نيست. «مارسل موس» كه از شاگردان دوركيم بوده است نيز نهاد را اعمال و افكار اجتماعى مىداند كه قبلًا ساخته و پرداخته شده و دربرابر فرد قرار مىگيرد.