ثانياً به رغم شور انقلابى جوانان متعهد در برطرف كردن عدم تعادلهاى توسعه در محيطهاى روستايى، شاهد غلبه تفكر بخشى بربرنامه‌ريزى منطقه‌اى در نظامى هستيم كه ديدگاه علم اقتصاد توسعه، لازمه توسعه و رشد اقتصادى كشور را برنامه‌ريزى مركب بخشى، منطقه‌اى مى‌بيند. با اختصاص وظايف بخشى به وزارت جهادسازندگى، در كنار وظايف عمران منطقه‌اى روستايى، در صورتى كه ديگر شرايط اجازه دهد مى‌توان با بهره‌گيرى از اين دو بال برنامه‌ريزى، كمك مهمى در امر توسعه بخشى- منطقه‌اى روستا و توليد ملى و منطقه‌اى كرد.

اكنون به بررسى جايگاه جهاد در برنامه‌ريزى منطقه‌اى مى‌پردازيم.

٦- ٢- تاريخچه‌اى مختصر از تفكر ناحيه‌اى تا طرح ملى- منطقه‌اى‌

برنامه‌هاى عمرانى به تبع خاستگاه غربى و نظام اجرايى كشور كه آن هم مأخوذ از الگوى غربى بود، از ابتدا ماهيت غالب بخشى داشت.

١- تفكر ناحيه‌اى در برنامه‌هاى عمرانى‌[١] طرح ايجاد يك شركت عمرانى براى تأمين آب دشت مغان از رودخانه ارس با هدف كشاورزى و اسكان ايلات و تبديل اقتصاد دامپرورى متحرك عشايرى به اقتصاد مختلط كشاورزى- دامدارى در اولين برنامه عمرانى كشور (٣٤- ١٣٢٧)، اولين نشانه از تفكر ناحيه‌اى در برنامه‌ريزى كشور در بخش كشاورزى بود.

اين تفكر در برنامه عمرانى دوم (٤١- ١٣٣٤) بصورت طرح سرمايه گذارى‌هاى وسيع در خوزستان براى احداث سد ذخيره‌اى، نيروگاه، شبكه توزيع نيرو، ايجاد مزارع نيشكر و نيز انجام مطالعاتى در سيستان و بلوچستان (١٣٣٦) عنوان شد.

در آغاز برنامه سوم (٤٦- ١٣٤١) با توجه به زلزله دشت قزوين، تهيه برنامه عمرانى براى اين دشت و نيز طرح استفاده از آبهاى تحت‌الارضى، اعمال روشهاى نوين كشاورزى و ايجاد صنايع وابسته به كشاورزى، بعلاوه برنامه‌هاى عمرانى مناطق خوزستان، جيرفت (١٣٤٤)، كهكيلويه (١٣٤٥) و گرگان (١٣٤٥) و تشكيل سازمانهاى عمران ناحيه‌اى، نقطه عطفى در تشديد اين تفكر بود.

[١] - به برنامه‌هاى عمرانى اجرا شده در رژيم گذشته، سازمان برنامه و بودجه مراجعه شود.