نهادگرائى و جهاد سازندگى - ايروانى، محمد جواد - الصفحة ١٤ - ١- واژه شناسى نهاد
معنايابى به عنوان يك بحث بنيادى مطرح است. به اين ترتيب بخش آغازين بحث «نهادگرايى» به واژهشناسى، مفاهيم و تعاريف نهاد اختصاص دارد.
با توجه به گستره حوزه مفهومى نهاد اين بخش مشتمل بر ٣ قسمت مىباشد، در قسمت نخست تحت عنوان واژهشناسى نهاد معناى لغوى نهاد در فرهنگهاى مختلف فارسى آورده شده و كاربرد آن در حوزههاى مختلف علمى مطرح گرديده است.
قسمت دوم اختصاص به «مفاهيم نهاد» دارد. در اين قسمت مفهوم نهاد و تحول آن، مفاهيم هم خانواده و نزديك به مفهوم نهاد در مديريت، سازمان، ويژگيهاى نهاد و انواع آن مورد بررسى قرار مىگيرد.
با تفكيك علوم و تخصصى شدن قلمرو پژوهشى و حيطه موضوعى آنها، واژگان نيز تخصصى مىشود و تعاريف مترتب برآنها نيز متأثر از قلمرو موضوعى هر علم مىگردد.
لذا قسمت سوم به تعاريف نهاد در حوزه علوم مختلف و از منظر نظريهپردازان هر علم اختصاص داده شده است. به علاوه، تعاريف نهاد با تأكيد براهم مختصات آن مطرح گرديده است. در پايان بخش مجموعه مباحث مطروحه در سه سطح جمع بندى شده است.
در بخش دوم نيز تئورى نهادى و فرايند تحول آن در سه مرحله مورد بحث و بررسى قرار گرفته است.
واژهشناسى، مفاهيم و تعاريف نهاد
١- واژهشناسى نهاد
١- ١- ريشهيابى واژه نهاد
با مراجعه به فرهنگهاى معتبر فارسى از جمله لغتنامه بزرگ دهخدا و فرهنگ لغت معين درمىيابيم كه واژه «نهاد» به دو صورت «نِهاد» و «نَهاد» و با معانى متفاوت آمده است. «نِهاد» دربرابر واژههاى سرشت، خلقت، طينت و فطرت و ... قرار دارد و ناظر بريك امر درونى است. در برابر «نَهاد» نيز واژههاى مختلفى آمده است كه در دو مقوله ساختى و كاركردى قابل دستهبندى است. چنان كه «نَهاد» در برابر آئين، رسم، شيوه و