نهادگرائى و جهاد سازندگى - ايروانى، محمد جواد - الصفحة ١٠٤ - ٢- بستر اقتصادى- اجتماعى تشكيل جهاد از ديدگاه اقتصاد توسعه
در فرهنگ لغات معين، اصطلاح روستا به معنى ده و قريه بكار رفته است. فرهنگ عميد نيز به همان معنى اشاره كرده و ده(Deh) كه در پارسى باستان دهيو(Dehyu) گفته مىشد را سرزمين، ناحيه و كشور معنى كرده است.
و طبق لايحه قانونى تشكيل انجمنهاى ده، اصلاح امور اجتماعى و عمران دهات مصوب ٠٩/ ٠٦/ ١٣٤٦" روستا" عبارت است از محل سكونت حداقل ٣٥٠ نفر يا ٥٠ خانوار كه درآمد اكثر آنها از طريق كشاورزى حاصل گردد.
وزارت برنامه و بودجه در طرح آمايش سرزمين از ديدگاه توسعه، روستا را چنين تعريف كرده است:
" روستا يك مركز جمعيتى كم تراكم است كه اقتصادش مبتنى بر كشاورزى با شيوه غالب سنتى است."
مركز آمار ايران از سال ١٣٣٩ تا ١٣٧٠ تعاريف مختلفى در اين باره ارائه داده كه به رغم تباينها چند وجه مشترك نيز داشتهاند. با اين حال مىتوان تعريف مركز آمار ايران را بدين ترتيب بيان كرد:
" روستا محلى است شامل مجموعه مزارع، باغها و اماكن مسكونى كه داراى جمعيتى بيش از ٥٠ نفر و كمتر از ٥٠٠٠ نفر باشد و حداكثر ساكنين آن به فعاليتهاى كشاورزى اشتغال داشته باشند. در ضمن اين محل فاقد شهردارى باشد و بعنوان مركز بخش يا شهرستان قلمداد نگردد."
با توجه به اينكه مراكزى وجود دارد كه با داشتن بيش از ٥٠٠٠ نفر جمعيت، فاقد شهردارى بوده و به عنوان مركز بخش يا شهرستان هم محسوب نمىشوند، لذا اين تعريف نمىتواند كامل باشد. كليه مراكز جمعيتى كه فاقد برنامهريزىهاى شهرى هستند يا بعبارتى فاقد شهردارى بوده و مركز بخش يا شهرستان هم نيستند به نحوى مشمول برنامههاى عمران روستايى مىشوند و براى آنها تحت عنوان روستا كارهاى عمرانى صورت مىگيرد.
در اين راستا ما براساس تعريف مركز آمار ايران مباحث مربوط به روستا را مطرح مىكنيم.