نهادگرائى و جهاد سازندگى - ايروانى، محمد جواد - الصفحة ٥١ - ٣- ١- ٨- تعاريف نهاد از ديدگاه دانشمندان مديريت و سازمان
حكومتهاى موروثى ديده مىشود و مظاهر ديگر آن ملوكالطوايفى است. قدرت عقلايى، مبناى ساختارهاى خاص تر و كلى تر قرار مىگيرد كه شكل پيشرفته آن بوروكراسى است و قدرت كاريزما، روابط صرفاً «شخصى» رهبرى پرنفوذ را به هم مسلكان، پيروان و مديران معتقد به او وصل مىكند.
از نظر وِبر در خلال قرن اخير بخصوص در جوامع غربى، ساختار سنتى بتدريج جاى خود را به ساختارهاى عقلايى- قانونى داده است كه بيشترين نحوه آن را در «دولت جديد» مىتوان يافت.
خلاصه كلام آنكه وِبر در نهايت ويژگيهاى تيپايدهآل را در ساختار بوركراتيك معين كرد و وى از اولين نظريه پردازان سيستم عقلايى بود. در مجموع مباحث «وبر» پيرامون سازمانها و نظام بوروكراتيك بويژه تاكيد و تشخيص او بر اهميت زمينههاى اجتماعى و شكل كاركرد سازمانها وى را در زمره متقدمين دانشمندان مديريت و سازمان قرار داده است.[١] چستر بارنارد
«بارنارد» يك محقق نبود. او يك مدير اجرايى و مدير عامل شركت تلفن «نيوجرسى» بود. وى بطور منظم باگروه روابط انسانى درهاروارد از جمله «مايو»، «دوتليزبرگ» و «هندرسون» در ارتباط بود.
تأثير «بارنارد» در بحث روابط انسانى بسيار عظيم بود و رساله او يكى از نخستين تلاشهاى سيستماتيك در جهت تشريح نظريه «روابط انسانى» بود. نظريات بارنارد به ديدگاههاى روابط انسانى كمك شايانى كرد و مبانى ديدگاه نهادگرايى «سلزنيك» و نظريه تصميمگيرى «سايمون» را بنا نهاد. بارنارد تأكيد داشت كه سازمانها اساساً سيستمهاى همكارى مىباشند كه فعاليتهاى افراد را درخود منسجم مىكنند. «بارنارد» سازمان رسمى را «نوعى همكارى آگاهانه، عمدى و هدفمند بين افراد» تعريف كرد. اين تعريف، دو فكر مجزا را در برمىگيرد: اول اينكه سازمانها بر مبناى تمايل افراد به
[١] - سازمانها: سيستمهاى عقلايى، طبيعى و باز، ت: دكتر حسن ميرزايىاهر نجانى و فلورا سلطانى تيرانى، انتشارات دانشكده مديريت، ١٣٧٤، ص ٨٠- ٨١.