نهادگرائى و جهاد سازندگى - ايروانى، محمد جواد - الصفحة ١١٢ - ٢- بستر اقتصادى- اجتماعى تشكيل جهاد از ديدگاه اقتصاد توسعه
در مناطقى از كشور داراى شدت بيشترى بوده است، به طورى كه تركيب جمعيت برخى از مراكز روستايى، عمدتاً متشكل از زنان، كودكان و سالمندان است.
هر خانوار روستائى به طور متوسط ٦٢/ ٥ نفر را در خود جاى داده است. در جامعه روستايى، خانوارهاى گسترده، از كثرت قابل ملاحظهاى برخوردارند، بويژه در ميان خانوارهاى كشاورز روستايى كه داراى بهرهبردارى خانوادگى بوده و نيروى كار هنوز سهم عمدهاى در فعاليتهاى توليدى آنان دارد.
پيشرسى ازدواج در مراكز روستايى، عموميت دارد. قريب نيمى از مردان و ٧٥% از زنان گروه سنى ٢٤- ٢٠ سالهها داراى همسر بودهاند. در گروههاى سنى بالاتر به نسبت مشابه حدود ٩٠% از زنان و مردان داراى همسر بودهاند.
با توجه به آمار سال ١٣٧٠، جمعيت روستايى كشور در ٦٥ هزار آبادى مسكونى تمركز يافته و قريب ٥٩ هزار آبادى نيز در فضاهاى روستايى وجود دارد كه اكنون خالى از سكنه است.
آباديهاى روستايى بطور متوسط داراى جمعيتى معادل ٣٦٦ نفر است.
اكثريت مناطق روستايى كشور را آباديهاى خرد و كم جمعيت تشكيل مىدهد بطورى كه بيش ار ٧/ ٤١% اين مراكز داراى جمعيتى كمتر از ٥٠٠ نفر است.
نسبت قابل ملاحظهاى از آباديهاى خرد، دهكدههاى بسيار كوچك و پراكنده است كه كمتر از صد نفر جمعيت دارند و عمدتاً از توانهاى اقتصادى محدودى برخوردارند و غالباً دسترسى چندانى به خدمات عمومى ندارند. اين مراكز با مهاجرت تدريجى و گاه دستهجمعى روستاييان، به مرور تخليه مىشوند و بدين ترتيب هر ساله بر تعداد آباديهاى خالى از سكنه، در فضاهاى روستايى افزوده مىشود. همانطور كه از جدول ٣ برمىآيد از سال ١٣٤٥ كه آباديهاى خالى از سكنه ٣/ ١٩% از كل روستاها را تشكيل مىدادند، اين آمار در سال ١٣٧٠ به ١/ ٤٨% افزايش مىيابد.
به دليل استقرارهاى پراكنده، آباديهاى پرجمعيت در فضاهاى روستايى كشور از شمار قابل ملاحظهاى برخوردار نيست و در برخى از مناطق نيز بسيار قليل است.
مقايسه نتايج سرشماريهاى گذشته نشانگر افزايش تعداد مراكز روستايى پرجمعيت در كشور و افزايش سهم اين مراكز از جمعيت روستايى است. بر اين اساس جمعيت