در عصر حاضر سه نگرش كم و بيش مجزا در مطالعه ساختار سازمانى بكار برده شده است. اين سه نگرش، نگرشهاى عقلايى، طبيعى و سيستم باز مى‌باشند كه به ترتيب پيدايش مورد توجه هستند. از نقطه نظر نگرش سيستم عقلايى، سازمان ابزارى است كه كه براى رسيدن به اهداف مشخصى طراحى شده است. چگونگى مفيد يا غير مفيد بودن يك ابزار به عوامل مختلفى بستگى دارد كه تحت مفهوم عقلايى بودن ساختار خلاصه مى‌شود. عقلايى بودن سيستم موجب مى‌شود كه فعاليتهاى سيستم به نحوى سازمان يابند كه منتهى به اهداف پيش بينى شده با حداكثر كارايى گردند. از ديدگاه نگرش سيستم عقلايى، رفتار سازمان به آن دسته از فعاليتهاى اطلاق مى‌شود كه بوسيله عوامل هدفدار و هماهنگ اجرا گردد.

اين بيان دلالت دارد بر تصور حسابگرى عقلايى دارد چرا كه واژه‌هايى مانند:

اطلاعات، كارايى، بهينه كردن، اجرا، طراحى را كراراً در سازمان بكار مى‌برد. نظريه پردازان سيستم عقلايى بر ويژگى «تعين هدف» و «رسميت» تاكيد مى‌ورزند. زيرا هر كدام از اين عوامل، نقش مهمى در عقلايى كردن فعاليت سازمانى دارند. چنانچه «گلدنر» يادآور مى‌شود كه اساساً مدل عقلايى بر مدل مكانيكى دلالت دارد. يعنى سازمان، ساختارى تلقى مى‌شود كه از اجزايى تشكيل يافته كه قابل دستكارى مى‌باشد و هر كدام از اجزاء جداگانه در جهت افزايش كارايى كلى تغييرپذير مى‌باشند.[١] نگرش سازمان به عنوان يك سيستم طبيعى: در حالى كه نظريه پردازان سيستم عقلايى از سازمان، گروههايى بودند كه بطور آگاهانه در اجراى اهداف خاصى ايجاد شده‌اند. طرفداران سيستم طبيعى تاكيد دارند كه سازمان‌ها اولين و مهمترين فعاليتهاى گروهى مى‌باشند. در حالى كه دستگاه سيستم عقلايى بر آن ويژگيهايى از سازمان تاكيد مى‌ورزد كه آن را از ديگر انواع گروههاى اجتماعى متمايز مى‌سازد. نظريه پردازان‌

[١] - سازمانها: سيستمهاى عقلايى، طبيعى و باز، ت: دكتر حسن ميرزايى اهرنجانى، فلورا سلطانى تيرانى، انتشارات دانشكده مديريت دانشگاه تهران، سال ١٣٧٤، ص ٢٠٢- ٢٠٣.