نهادگرائى و جهاد سازندگى - ايروانى، محمد جواد - الصفحة ٥٠ - ٣- ١- ٨- تعاريف نهاد از ديدگاه دانشمندان مديريت و سازمان
داورى مساعد اجتماعى باشد تا دوام و ثبات و استقرار پيدا كند. پس نهاد بهدليل نيازهاى اجتماعى، شكل مادى و درصورت انطباق با نظامهاى ارزشى صورت حقانى بهخود مىگيرد. درواقع نوعى ديدگاه ساختگرايى برانديشه عالمان علوم سياسى حاكم است، چرا كه آنها نهاد را به عنوان ساختار قواعد، تعيين كننده بازيگران و تعيينكننده وضعيتها مىنگرند؛ و جامعه بدون نهاد را، تودهاى از عناصر بىنظم و بىهويت مىدانند.
درمورد منشأ نهادها، اين نظريهپردازان، قانون، عرف و اخلاق را در بهوجود آمدن نهاد مؤثر مىدانند، لذا نوعى اقتدار براى نهادها قائل هستند.
٣- ١- ٨- تعاريف نهاد از ديدگاه دانشمندان مديريت و سازمان
ماكس وبر
وبر يكى از تحليل گران برجسته سازمانها و متفكر نابغهاى است كه نظرياتش هنوز هم فهم ما را از پيدايش سازمانها و آثار و عملكرد آنها در ساخت وسيع اجتماعى شكل مىبخشد و غنى ساخته است.
«وبر» اگر چه مشخصاً از واژه «نهاد» استفاده نمىكند، ولى ديدگاههاى وى بويژه بحث مشهور او در مورد تيپولوژى نظامهاى ادارى كه سه نوع قدرت را مشخص مىكند، در ظهور ديدگاههاى نهادى تأثير بسزايى داشته است.
«وبر» سه نوع قدرت را از هم متمايز مىكند. قدرت سنتى: اين قدرت برباور تثبيت يافته در زمينه تقدس سنتهاى ديرين و مشروعيت اعمال قدرت آن مبتنى است.
قدرت عقلايى: اين قدرت ناشى از قانون و قواعدى است كه در جامعه وضع شده و افراد ملزم به رعايت آن مىباشند.
قدرت كاريزما: برمبناى دلبستگى به تقدسى خاص، شجاعت يا ويژگى شخصى و الگوهاى هنجارى يا نظمى است كه از طرف فردى استثنايى ظاهر و مقرر مىشود.
از نظر «وبر» همراه هر نوع از قدرتهاى مذكور، ساختار ادارى مجزا و مربوط به آن قرار دارد. قدرت سنتى موجب پيدايش ساختارهاى خاص و پراكندهاى مىشود كه در