نهادگرائى و جهاد سازندگى - ايروانى، محمد جواد - الصفحة ٨٣ - ٢- نهادگرايان در نيمه دوم قرن بيستم
٢- نهادگرايان در نيمه دوم قرن بيستم
( ٠٧٩١ ٠٥٩١ )مكتب كلمبيا و ديدگاه نهادى سلزنيك:
اگر چه در دوران پيشين تاكيد تئوريسينها بر نظامهاى وسيعتر نهادى بود، در دهههاى ١٩٥٠ و ٦٠ تئوريسينها متوجه وجود و اهميت گروههاى ويژه و سازمانهاى خاص شدند كه از نهادهاى وسيعتر اجتماعى كاملًا متمايز مىباشد.
اگر چه تئورى برجسته نهادى در اين دوره با مدل نهادى «سلزنيك» قابل تبيين است، اما دانشجويان دانشگاه كلمبيا به رهبرى «رابرت مرتن»، مباحثى را درباره بوركراسى و بوركراتيزه شدن احيا كردند كه منابع و نتايج حاصل از آن در زمينه رفتار در سازمانها، تاثير بسزايى در پيدايش مدل نهادى «سلزنيك» داشت.[١].
بنابراين مىتوان از مكتب كلمبيا و صاحبنظران آن به عنوان متقدمين ديدگاه نهادى در اين دوره نام برد.
«سلزنيك» درصدد بود بين سازمانها به عنوان تبيين ساختى يك كنش عقلانى و يك ابزار مكانيكى كه براى رسيدن به يك هدف خاص طراحى مىشود تمايز قائل شود. از نظر او سازمان، يك نظام ارگانيك و منعطفى تلقى مىشود كه تحت تاثير ويژگيهاى اجتماعى اعضاء و فشارهايى است كه از محيط پيرامون اعمال مىگردد.
بنابراين از نظر «سلزنيك»، سازمان، متغيرى است كه توسعه مىيابد و در طول زمان به «نهاد» تبديل مىشود. سلزنيك با الهام از تجزيه و تحليل مرتن در بيان «نتايج غيرقابل پيش بينى كنش اجتماعى هدفدار» مىگويد: «اگر چه برخى از نتايج كنش ما بر اساس آنچه كه طراحى شده است، اتفاق مىافتد اما بعضى از پيامدهاى كنش ما غيرقابل پيش بينى مىباشد.»[٢].
«سلزنيك» فرآيندى را كه سازمان طى آن، ويژگى ساختارى متمايزى را براى خود ايجاد مىكند، «نهادى شدن» مىنامد. نهادى شدن به زعم «سلزنيك» عبارت از «عجين شدن» ارزشهاى ماوراى تجهيزات فنى در وظايف جارى مىباشد. از ديد او واژه
[١] ..١٧ :P ,dibI -١
[٢] .
. ٦٠: P, ١٩٩٥, snoitaci lbuPegaS, noitazi nagrOdn anoitut itsnI- ttocS drahciR. W- ٢