دانشنامه تهران بزرگ - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٨٦٤ - درکه، رود
درکه، رود
نویسنده (ها) : حسن موسوی زاده
آخرین بروز رسانی : جمعه ٢٢ آذر ١٣٩٨
تاریخچه مقالهدرکه، رود \ rūd-e darake\ ، رودی از شاخابههای رود کن. این رود با درازای ٢٦ کمـ (از سرچشمه تا دهانۀ کانال جواد فاضل) و شیب متوسط ٩٪، از به هم پیوستن ریزابههای چشمۀ کفاو، چهلچشمه، هفتچشمه و اسپیاو در جنوب غربی قلۀ توچال و جنوب قلۀ شاهنشین تشکیل میشود.
رود درکه پس از عبور از مراتع و پناهگاه پلنگچال و با دریافت آب چشمههای سر راه و ریزابههای کوچک و بزرگ، با گذشتن از لابهلای درهها، سنگها، علفزارها، آبشار جوزک و ایستگاه هفتحوض، به میدان کهن محلۀ درکه میرسد.
رود درکه پس از گذر از محلۀ اوین و زیر پل بزرگراه اوین ـ سعادتآباد وارد مسیل بسیار پهناور غرب بزرگراه چمران میشود و پس از حدود ٥/ ٤ کمـ ، از طریق آبراههای در کوی نصر (محلۀ گیشا) در خیابان جواد فاضل به سمت غرب منحرف میگردد و پس از طی مسافتی در جنوب و به موازات بزرگراه جلال آلاحمد و دریافت آب مسیلهای فرحزاد و حصارک، و عبور از زیر بزرگراههای متعدد، سرانجام به مسیل رود کن میریزد (محمودیان، اطلس ... ، ٧٦-٧٧، ٨٨، نگاهی ... ، ١١٦؛ فرهنگ ... ، ٣/ ٢٠؛ جعفری، ٢١٨).
آبدهی رود فصلی درکه و شاخههای کوچک آن به طور متوسط ٢٢ میلیون مـ٣ در سال است که بیشتر از ذوب شدن برفهای دامنههای البرز و بارشهای فصلی به دست میآید (افشین، ٢/ ٤٩٧؛ فرهنگ، نیز محمودیان، همانجاها).
مآخذ
افشین، یدالله، رودخانههای ایران، تهران، ١٣٧٣ ش؛ جعفری، عباس، رودها و رودنامۀ ایران، تهران، ١٣٧٦ ش؛ فرهنگ جغرافیایی رودهای کشور، سازمان جغرافیایی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، تهران، ١٣٨٣ ش؛ محمودیان، علیاکبر و دیگران، اطلس شهرستان شمیران، تهران، ١٣٨١ ش؛ همو، نگاهی به تهران، از آغاز تا کنون، تهران، ١٣٨٤ ش.
حسن موسویزاده