دانشنامه تهران بزرگ - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٢٧ - ابوطالب
ابوطالب
نویسنده (ها) :
آخرین بروز رسانی : دوشنبه ٤ دی ١٤٠٢
تاریخچه مقالهابوطالب \abū-tāleb\، پرویز (رحمان)، بازیکن، مربی و پیشکسوت فوتبال. او در ١٤ اردیبهشت ١٣٢١ ش/ ٤ مۀ ١٩٤٢ م، در خانوادهای مذهبی و پرجمعیت در محلۀ بختیاری تهران زاده شد. به هنگام تولد، نام رحمان بر او نهادند، اما بعدها او را پرویز خواندند. پدرش حاج محمدقلی ابوطالب مراغهای، حافظ کل قرآن و نهج البلاغه بود و در تشکیلات راهآهن کار میکرد. پرویز تحصیلات ابتدایی خود را در دبستان راهآهن، و دورۀ متوسطه را در دبیرستانهای وحید واقع در محلۀ خانیآباد (تختی کنونی) و خرد در محلۀ امیریه به پایان رساند؛ سپس موفق به دریافت مدرک کارشناسی حسابداری از دانشگاه تهران، و کارشناسی ارشد حسابداری از سازمان مدیریت صنعتی شد.

پرویز ابوطالب ورزش فوتبال را در ١٣٢٩ ش/ ١٩٥٠ م، از زمینهای خاکی باشگاه فوتبال راهآهن در ٨سالگی آغاز کرد و بعدها به همراه تیم فوتبال جوانان راهآهن دو بار به مقام قهرمانی مسابقات فوتبال جوانان تهران دست یافت. او در ١٣٣٧ ش/ ١٩٥٨ م، به تیم فوتبال دیهیم پیوست و برای نخستینبار در لیگ دستۀ اول فوتبال تهران حضور یافت و همراه این تیم دو بار به مقام نایبقهرمانی رسید. ابوطالب در سالهای ١٣٤٠ تا ١٣٤٢ ش در تیم منتخب آموزشگاههای تهران عضویت داشت؛ این تیم در ١٣٤٠ ش در تهران، در ١٣٤١ ش در اورمیه، و در ١٣٤٢ ش در کرمان به مقام قهرمانی کشور رسید.
در سال ١٣٤١ ش، بازیهای خوب پرویز ابوطالب مورد توجه محمد شعاع، از پیشکسوتان ورزش فوتبال ایران و بنیادگذار باشگاه ورزشی شعاع، قرار گرفت و پرویز ابوطالب با عقد قراردادی به مبلغ ٤٨٠هزار تومان به عضویت تیم فوتبال شعاع درآمد، حالآنکه در آن زمان خرید بازیکن در میان باشگاههای ورزشی ایران سابقه نداشت. ابوطالب پس از یک سال حضور در باشگاه شعاع، به تیم فوتبال تاج (استقلال کنونی) پیوست و طی ٤ سال حضور در آن باشگاه، برای برگزاری بازیهای دوستانه، به چند کشور خارجی ازجمله شوروی، ترکیه و عراق سفر کرد.
در سال ١٣٤٢ ش حسین فکری، سرمربی وقت تیم ملی ایران، ابوطالب را به اردوی تیم ملی دعوت کرد و او بههمراه تیم ملی ــ که در آن زمان بیشتر بازیکنانش از میان فوتبالیستهای تهرانی انتخاب میشدند ــ در برابر تیمهای ملی شوروی و مجارستان، برای آمادهسازی تیم ملی فوتبال ایران بهمنظور حضور در رقابتهای المپیک ١٣٤٣ ش/ ١٩٦٤ م توکیو، به میدان رفت. در آن زمان حسین فکری در کنار هدایت تیم ملی فوتبال ایران، هدایت تیم فوتبال باشگاه دارایی تهران را نیز بر عهده داشت؛ ازاینرو، از پرویز ابوطالب خواست تا از تیم تاج جدا شود و به تیم دارایی بپیوندد. اما این کار حسین فکری باعث بروز اختلافاتی میان او و تیمسار پرویز خسروانی، رئیس باشگاه تاج شد. براثر بالاگرفتن این اختلافات، پرویز ابوطالب در آخرین لحظات، فرصت حضور در المپیک توکیو را از دست داد.
ابوطالب پس از پایان دورۀ بازیگری، به جرگۀ مربیان پیوست و از ١٣٤٥ ش هدایت تیمهای جوانان و سپس بزرگسالان راهآهن، تیم دستهدومی نگهبان وابسته به ژاندارمری، و تیمهای افسر و دیهیم را بر عهده گرفت؛ هرکدام از این تیمها توانستند با هدایت او به لیگ دستهاولِ فوتبال تهران صعود کنند. در ١٣٤٧ ش تیم فوتبال جوانان نگهبان با هدایت ابوطالب توانست به مقام قهرمانی تهران و سپس ایران دست یابد. او در سالهای پایانی دهۀ ١٣٤٠ ش، تیم فوتبال پهله را بنیاد نهاد. این تیم در دهۀ ١٣٥٠ ش، با تیم نوبنیاد و بینامونشان بوتان ادغام شد و بازیکنان آن تیم در قالب تیم بوتان در مسابقات حاضر شدند.
ابوطالب در ١٣٤٨ ش/ ١٩٦٩ م در نخستین دورۀ بینالمللی آموزش مربیگری فوتبال که در دانشگاه چیپای ژاپن توسط دتمار کرامر برگزار شد، شرکت کرد و با درجۀ ممتاز، موفق به اخذ مدرک لیسانس مربیگری از فدراسیون بینالمللی فوتبال (فیفا) گردید و بهعنوان نخستین مربی بینالمللی فیفا در منطقۀ آسیا شناخته شد. او یک سال بعد در ١٣٤٩ ش، به ایران بازگشت و جانشین زدراکو رایکوف مربی یوگوسلاو تیم ملی جوانان ایران شد. ابوطالب ٣ سال این مسئولیت را بر عهده داشت و تیم ملی جوانان فوتبال ایران با مربیگری او در ١٣٤٩ ش/ ١٩٧٠ م در مسابقات قهرمانی جوانان آسیا در کشور تایلند مقام پنجم، و در دور بعد در ١٩٧١ م، در کشور ژاپن به مقام سوم رسید.
ابوطالب در ١٣٥٠ ش/ ١٩٧١ م، بهعنوان کمکمربی در کنار ایگورنتو، سرمربی تیم ملی فوتبال ایران، به هدایت این تیم پرداخت. سپس در ١٣٥٢ ش، بهعنوان مربی تیم ملی امید ایران برگزیده شد و در ١٣٥٥ ش/ ١٩٧٦ م، در سومین دورۀ بینالمللی کلاس مربیگری فوتبال که توسط فیفا در تهران برگزار گردید، در سمت مدرس و معاون استاد بزرگ فوتبال حاضر شد. او در ١٣٥٦ ش، دورۀ عالی مربیگری را که در مادرید برگزار گشت، با موفقیت گذراند.
ابوطالب پس از انقلاب اسلامی، در ١٣٥٩ ش ریاست کمیتۀ آموزش فدراسیون فوتبال را بر عهده گرفت. وی در ١٣٦٠ ش، پیش از برگزاری بازیهای آسیایی، همراه ناصر ابراهیمی و جلال چراغپور بهعنوان سرمربی تیم ملی فوتبال ایران انتخاب شد و توانست که همراه با این تیم، مقام قهرمانی مسابقات بینالمللی پاکستان را کسب نماید.
پرویز ابوطالب در طول مربیگریاش، بهجز تیمهای فوتبال راهآهن، افسر، دیهیم، نگهبان و بوتان، هدایت تیمهای نادر و بانک تجارت را هم بر عهده داشت. او در دوران مربیگریاش در باشگاه فوتبال بوتان، در فاصلۀ سالهای ١٣٥٠ تا ١٣٦٨ ش، بازیکنانی همچون محمد دادکان، اکبر میثاقیان، جواد زرینچه، حسن شیرمحمدی و رضا جلولی را به تیم ملی فوتبال ایران معرفی کرد. وی در ١٣٦٢ ش با تیم فوتبال بوتان عنوان نایبقهرمانی در جام حذفی ایران را کسب کرد و در مقاطع مختلف نیز هدایت تیم ملی فوتبال نوجوانان ایران را همراه با برادرش علی ابوطالب بر عهده داشت. در ١٣٦٨ ش، پس از واگذاری اعتبار باشگاه فوتبال بوتان به بانک تجارت، ابوطالب در باشگاه ورزشی پویا، واقع در جادۀ قدیم کرج، به کار آموزش فوتبال به نوجوانان مشغول شد و در کنار آن به تألیف کتابهایی در زمینۀ ورزش فوتبال و تکمیل معلومات مربیگری خود پرداخت.
پرویز ابوطالب در بخشی از مجموعۀ ورزشی باشگاه پویا، مدارسی در ٣ مقطع دبستان، راهنمایی و دبیرستان برپا ساخته است تا نوجوانان در کنار تحصیل به آموزش فوتبال بپردازند (ابوطالب).
مأخذ
ابوطالب، پرویز، گفتوگو با مؤلف.
میلاد شعبانی