لواسانی \ lavāsānī \ ، عیسى (١٢٧٧-١٣٦٤ ق / ١٢٣٩-١٣٢٣ ش)، فقیه اصولی، زاهد و مدرس.
او در تهران متولد شد (جواهرکلام، ٢ / ١٢١٢) و نزد پدرش، ملاشکرالله که از مشاهیر علمای تهران بود، و میرزا محمدحسن آشتیانی مقدمات را فرا گرفت (آقا بزرگ، ١ / ١٦٤٣؛ مرعشی، ٢ / ٣٤١)؛ سپس برای ادامۀ تحصیل در صفر ١٣١٢به نجف رفت و حدود ١٠ سال در آنجا اقامت کرد و در فقه و اصول در درس شیخ محمدطه نجف تبریزی، سید محمد بحرالعلوم، آخوند شیخ محمدکاظم خراسانی، حاج میرزا حسین خلیلی، شیخ‌الشریعۀ اصفهانی و سید اسماعیل صدر شرکت کرد و بیشترین استفاده را از محضر میرزا حسین خلیلی و شیخ‌الشریعه برد (معلم، ٦ / ٢١٦٠؛ امینی، ٣ / ١١٣٦؛ جواهرکلام، ٢ / ١٢١٣).
او پس از اتمام دوران تحصیل خود، از مدرسان معتبر حوزۀ علمیۀ نجف شد. لواسانی از حاج میرزا حسن نوری و سید مرتضى کشمیری اجازۀ روایت داشت (مرعشی، همانجا).
او در ١٣٢٢ ق به تهران بازگشت و عهده‌دار امور شرعی شد. شیخ عیسى در مسجد لواسانی اقامۀ جماعت می‌کرد و در منزل خود و مدرسۀ عالی سپهسالار به تدریس و وعظ و خطابه می‌پرداخت (جواهرکلام، همانجا). آیت‌الله شهاب‌الدین مرعشی نجفی ــ از مراجع تقلید ــ از وی اجازۀ روایت داشته است (مرعشی، همانجا).
شیخ عیسى در صفر ١٣٦٤ / دی ١٣٢٣ در تهران درگذشت و پیکرش در قم در حرم حضرت معصومه (ع)، در کنار تربت آیت‌الله حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی دفن شد (معلم، جواهرکلام، همانجاها؛ مرعشی، ٢ / ٣٤٢).
از آثار او اینها را می‌توان نام برد: انیس العارفین؛ جلاء الابصار فی آداب الادعیة و الاذکار؛ تحفة الاحباب؛ میزان الاخوة فی‌العشرة مع الاخوان؛ الشیخ و الشیخة فی احکامها، یا حکم صوم الشیخ و الشیخة؛ شرح حال امام محمد غزالی (امینی، ٣ / ١١٣٦؛ مرعشی، ٢ / ٣٤١؛ معلم، جواهرکلام، همانجا؛ مشار، ٤ / ٦٥٠).

مآخذ

آقابزرگ، تهرانی، طبقات اعلام الشیعة (قرن ١٤ ق)، نجف، ١٣٨٨ ق / ١٩٦٨ م؛ امینی، محمدهادی، معجم رجال الفکر و الادب فی النجف، نجف، ١٤١٣ ق؛ جواهرکلام، عبدالحسین، تربت پاکان قم، قم، ١٣٨٢ ش؛ مرعشی نجفی، محمود، المسلسلات فی الاجازات، قم، ١٤١٦ ق؛ مشار، خانبابا، مؤلفین کتب چاپی فارسی و عربی، تهران، ١٣٤٢ ش؛ معلم حبیب‌آبادی، محمدعلی، مکارم الآثار، اصفهان، ١٤٠٥ ق.

مینا احمدیان