دانشنامه تهران بزرگ - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ١٣٩ - اسماعیل، امام زاده
اسماعیل، امام زاده
نویسنده (ها) : حسن موسوی زاده
آخرین بروز رسانی : جمعه ١٥ آذر ١٣٩٨
تاریخچه مقالهاسماعیل، امامزاده \ emām-zāde esmāʾīl\ ، امامزادهای در محلۀ چیذر واقع در محدودۀ منطقۀ ١ شهرداری تهران. بقعۀ این امامزاده در فاصلۀ حدود ٣٠٠ متری از بقعۀ امامزاده علیاکبر واقع شده است (طباطبایی، ٩). نسب امامزاده اسماعیل به امام موسى کاظم (ع) بازمیگردد (بلاغی، ٤٢). بنا به گزارش مؤلف کنز الانساب، اسماعیل بن زکریا بن امام موسىکاظم (ع) بر سر راه خود در کوههای شمیران مجروح، و به سوی روستای شیزر [چیذر] روان گشت و در آنجا، زیر درخت چناری به شهادت رسید و همانجا مدفون شد (ص ٦٥).

بنای اصلی بقعۀ امامزاده اسماعیل چهارگوش، و مساحت آن حدود ١٥٠ مـ٢ است. در چوبی سادۀ ورودی به حرم و دیوارهای آجری داخل آن سبزرنگ، و نیمۀ پایین دیوار از سنگ مرمر است. ضریح آن حضرت چوبی، و قسمت بالای آن نیمدایرهایشکل است (سروقدی، ٢٠). همچنین گنبد بنا سبزرنگ و مرقد حضرت در داخل ضریح از سنگ مرمر است («بقاع ... »، بش ). کاشیکاری اتاق کوچک امامزاده نیز متعلق به عهد ناصری است (مصطفوی، ١/ ٢٣٨). این بنا صحنی مشجر با درختانی کهنسال دارد که در آن، گورهایی نیز به چشم میخورد (همانجا). این امامزاده دارای حسینیهای وسیع با امکانات رفاهی برای زائران است («بقاع»، بش ).
مآخذ
«بقاع متبرکۀ شهرستان تهران»، امامزادهها (مل )؛ بلاغی، عبدالحجت، تاریخ تهران، قسمت شمالی و مضافات، شمران قدیم، قم، ١٣٥٠ ش؛ جلاییپور، زهرا، اتنوگرافی امامزاده اسماعیل (ع) چیذر، نیمسال دوم تحصیلی ١٣٨٥- ١٣٨٦ ش؛ سروقدی، محمدجعفر، بقاع متبرکۀ استان تهران، تهران، ١٣٨٤ ش؛ طباطبایی، محمدهادی و دیگران، تهران ١٠٠، ویژهنامۀ صدسالگی شهرداری تهران، تهران، ١٣٨٧ ش؛ کنز الانساب، بمبئی، ١٣٠٢ ق؛ مصطفوی، محمدتقی، آثار تاریخی طهران، به کوشش هاشم محدث، تهران، ١٣٦١ ش؛ نیز:
Emamzadeha, http:/ / emamzadeh. blogfa.cat-٤.aspx(acc. Oct. ١٧, ٢٠٠٩).
حسن موسویزاده