بن‌رود \ bon-rūd\ ، محلی واقع در شمال شرقی روستای افجه. این محل در سمت جنوب غربی مزرعۀ سواستان (مزرعه‌ای که بر بالای تپۀ نسبتاً بلند و همواری در حد فاصل دشت هویج و روستای افجه واقع شده است) و در منتهاالیه دامنۀ جنوب شرقی کوه و قلۀ ساکا و در °٥١ و ´٤٢ طول شرقی، و °٣٥ و °٥٢ عرض شمالی در ارتفاع ٨٨٠‘٢متری از سطح دریا واقع است.
در سمت مشرق بن‌رود آبشاری به نام سواستان در °٥١ و ´٤١ و ´´٤٦ طول شرقی، و °٣٥ و ´٥٣ و ´´٢٨ عرض شمالی در ارتفاع ٨٥٠‘٢متری از سطح دریا جاری است که همه‌ساله شمار بسیاری برای تفرج به پای آن می‌روند. آب این آبشار از دره و چشمه‌ای به نام چیک‌چیکک تأمین می‌شود و در سالهایی که بارش فراوان باشد، در تمام طول سال جریان دارد. دره‌ای که بن‌رود در آن قرار دارد، دره‌ای است که حدود ٦ کمـ درازا دارد و از غرب مزرعۀ سواستان و دامنه‌های شرقی کوه ساکا در جهت شمال شرقی به جنوب غربی و سپس جنوب آبریز آن امتداد دارد و در حقیقت سرچشمه‌های اولیۀ رودخانۀ افجه را فراهم می‌آورد. آب این دره از چشمه‌های دشت هویج، دامنه‌های جنوبی کوههای ریزان و آتش‌کوه، آبشار چُرند و درۀ سوتستون یا توتستون تأمین می‌شود. در فصل بهار از دره‌های این محدوده بیش از ١٥ آبشار و رود کوچک جاری می‌شود، اما با فرا رسیدن فصل گرما این آبها برای آبیاری باغها و مزارع توسط روستاییان مهار می‌گردد.
بُن در زبان محلی به معنی ته و آخر است و واژۀ مرکب بن‌رود به معنی ته و آخر رودخانه، و منظور از آن آخر رودخانۀ افجه است، زیرا از این محل به بالا، رودخانۀ افجه ترکیب یکپارچۀ خود را از دست داده و آبهای سرچشمۀ آن به صورت پراکنده از دره‌های پرشمار روان و به مرور به یکدیگر پیوسته و در محل بن‌رود یکی می‌شوند. به گفتۀ افراد سالمند روستای افجه، درۀ بن‌رود در گذشته بسیار سرسبز و پوشیده از درخت و یک آسیاب آبی در آن بر پا بوده است؛ اما در دهۀ ١٣٥٠ ش سیل مهیب و بنیان‌کنی روان شد و درۀ بن‌رود را به کلی تخریب، و درختان را ریشه‌کن کرد و آن را به وضعیت امروزه، بسیار خشک و سخت‌گذر، درآورده است. سیل یادشده حتى بخشهای بسیاری از جبهۀ غربی مزرعۀ سواستان را نیز ویران کرده است، به گونه‌ای که امروزه دسترسی به این مزرعه از جبهۀ غربی بسیار دشوار و در بعضی از نقاط غیر ممکن شده است.

ناصر پازوکی طرودی