مهری در تهران زاده شد. پدرش مجید آهی (ه‌ م)، از دیپلماتهای برجسته‌ای بود که به مقام سفارت ایران در اتحاد جماهیر شوروی منصوب شد، و خواهرش لیلی آهی از نویسندگان کتاب ادبیات کودک بود. مهری که تحصیلات دانشگاهی را تازه به پایان رسانیده بود، همراه پدر به مسکو رفت و در ١٣٢٥ ش، پس از چند سال تحصیل در رشتۀ زبان و ادبیات روسی به ایران بازگشت. پدر که سخت بیمار بود، مدتی کوتاه پس از بازگشت وی درگذشت و مهری برای ادامۀ تحصیلات به انگلستان و فرانسه رفت و پس از گذراندن دورۀ دکتری در رشتۀ زبان و ادبیات روسی در دانشگاه سوربن پاریس، در ١٣٣٤ ش، به ایران بازگشت و با سمت دانشیار، به تدریس زبان و ادبیات روسی و ادبیات تطبیقی در دانشگاه تهران پرداخت. بعدها رئیس گروه زبان و ادبیات روسی، و رئیس مرکز زبانهای خارجی در این دانشگاه شد (خشایار، ٢٢٠-٢٢١؛ یارشاطر، ٥٩).
مهری آهی به ٣ زبان روسی، فرانسوی و انگلیسی تسلط داشت ( فرهنگ ... ، ١/ ٣٧٠؛ خشایار، ٢٢١)، و نثر فارسی را بسیار خوب و شیوا می‌نوشت (یارشاطر، ٦٠). وی ترجمه را از جوانی آغاز کرد و ٢٠ساله بود که قصه‌هایی از هانس کریستین آندرسن ازجمله قوهای وحشی را انتشار داد (تهران، ١٣٢٠ ش). جنایت و مکافات (تهران، ١٣٤٢ ش)، شاهکار داستایوسکی، مهم‌ترین ترجمۀ او ست که همراه با پدران و پسران تورگنیف (تهران، ١٣٤٤ ش)، و قهرمان عصر ما اثر لرمانتف (تهران، ١٣٣٦ ش) از اصل روسی به فارسی ترجمه شده است. گفته شده که وی دو شاهکار دیگر داستایوسکی، ابله و برادران کارامازُف، را نیز به فارسی ترجمه کرده، اما هنوز منتشر نشده است (احمدی، ١٩). آهی جز اینها، چند کتـاب دیگر، ازجمله قهرمانان کوچک (نک‌ : کنـارسری، ١/ ٢٢)، و شماری مقاله را به فارسی ترجمه کرده است (احمدی، همانجا).
مهری آهی از همکاران اصلی انجمن کتاب (ناشر مجلۀ راهنمای کتاب)، و از اعضای هیئت داوران این مجله بود و شماری از مقاله‌ها و نقدهای ادبی‌اش در همین مجله به چاپ رسیده است (به‌ویژه دوره‌های نخست راهنمای کتاب؛ نک‌ : فرهنگ، همانجا).
آهی با شماری از سازمانهای خدمات اجتماعی و نیکوکاری و شورای زنان نیز همکاری داشت. وی همراه با شماری از بانوان، «جمعیت راه نو» را تشکیل داد که در راه کسب حقوق زنان فعالیت می‌کرد و در تأسیس چند نهاد که هدف آنها فعالیتهای اجتماعی، آموزشی و پژوهشی بود، همکاری داشت.
آهی در شماری از همایشهای بین‌المللی در زمینۀ حقوق بشر و حقوق زن شرکت کرد و چند دوره نمایندۀ ایران در کمیسیون مقام زن در سازمان ملل متحد بود (خشایار، ٢٢١-٢٢٢؛ «دکتر آهی ... »، ٨٥؛ پیرنیا، ١٩٤؛ گلزار ... ، ٣٢٥).
مهری آهی از برجسته‌ترین استادان دانشگاه، مترجمان روسی، منتقدان ادبی و از زنان پیشرو بود که زندگی منزه و همراه با دانش‌پژوهی و قلم‌زدن را به دور از غوغا و جنجال می‌گذراند و تنها زندگی می‌کرد. او در ١٣٥٨ ش، از دانشگاه بازنشسته شد و در اسفند ١٣٦٦ براثر سرطان درگذشت (یارشاطر، همانجا؛ برای برخی از ویژگیهای فردی او، نک‌ : احمدی، همانجا).

مآخذ

احمدی، بابک، «یاد مهری آهی»، آدینه، تهران، ١٣٦٧ ش، شم‌ ٢٥؛ پیرنیـا، منصوره، سالارزنـان ایـران، به کوشش داریـوش پیرنیا، واشینگتن، ١٩٩٥ م؛ خشایار وزیری، فخری (قویمی)، کارنامۀ زنان مشهور ایران، تهران، ١٣٥٢ ش؛ «دکتر آهی، مهری»، وحید، تهران، ١٣٥٧ ش، شم‌ ٢٣٣؛ فرهنگ ناموران معـاصر ایران، تهران، ١٣٨١ ش؛ کنارسری، فاطمه، کتاب‌شناسی رمان و مجموعه‌های داستانی مترجَم (پیش از مشروطیت تا ١٣٧٤)، تهران، ١٣٧٧ ش؛ گلزار خاموش (یادنامۀ بانو راضیه دانشیان)، به کوشش محمد گلبن، تهران، ١٣٧٩ ش؛ یارشاطر، احسان، «یادداشت >٥<»، ایران‌نامه، نیویورک، ١٣٦٧ ش، س ٧، شم‌ ١.

عبدالحسین آذرنگ