عبدالله، امامزاده \ emām-zāde abd-ol-lāh \ ، امامزاده‌ای در مرکز شهر لواسان.
بقعۀ امامزاده عبدالله در محلۀ جائیج واقع در مرکز شهر لواسان، در بلوار امام خمینی، کوچۀ شهید حسن جمشیدگرجی و در جنوب غربی مسجدالنبی قرار دارد ( فرهنگ ... ، ١ / ٥٠؛ قائم‌مقامی، ١٦٥-١٦٦؛ سروقدی، ١٦٥). گفته می‌شود که این امامزاده از نوادگان امام موسى کاظم (ع) است (اعتمادالسلطنه، ٤ / ١٨٧٢؛ قائم‌مقامی، ١٦٥).
بنـای امامزاده عبدالله حدود ١٥٠ مـ٢ مساحت دارد که ١٠٠ مـ٢ از آن، به بنای بقعه اختصاص یافته است (سروقدی، همانجا).
قدمت بنای اولیۀ این امامزاده در مقایسۀ مشخصات کلی آن با دیگر بناهای مشابه، به سده‌های ٧ و ٨ ق بازمی‌گردد (پازوکی، ١ / ٢١٦). طی بازسازیهای صورت‌گرفته در بنای بقعه در سالهای ١٣٧١، ١٣٧٥، ١٣٧٦ و ١٣٧٧ ش، سعی شده است که طرح بنا حفظ شود (قائم‌مقامی، ١٦٦؛ پازوکی، همانجا).

بنای فعلی امامزاده عبدالله شامل برجی آرامگاهی است که از داخل و خارج هشت‌ضلعی بوده و دارای یک گنبد دوجداره به‌صورت شاخ بزی از خارج، و عرقچینی از داخل است. در ضلع شمال غربی بقعۀ اصلی، اتاقی مربع‌شکل، و در امتداد آن ایوانی وجود دارد که در بالای آن کاشی‌کاریهایی انجام شده است. از دیگر تزییناتی که در ایوان به چشم می‌خورد، می‌توان به آیینه‌کاریهایی اشاره کرد که از ١٤٠ سانتی‌متری کف آغاز شده و تمام سقف را پوشانده است (همانجا؛ قائم‌مقامی، ١٦٧).
ضریح فلزی این امامزاده نیز در ١٣٧٥ ش، توسط استاد روزگاریان با ابعاد ٦٤ / ١ × ٢٢ / ٢ و ارتفاع ٢٠ / ٢ متر ساخته، و در بقعۀ امامزاده نصب شد. این ضریح دارای ١٠ دهانۀ میناکاری‌شده با خطوطی قرآنی و اشعار فارسی است (سروقدی، همانجا). برای حفاظت از بقعۀ امامزاده عبدالله و تأمین امنیت آن، در خارج بنا حفاظی از جنس سرامیک به رنگ آبی فیروزه‌ای، روی پنجره‌ها نصب شده است (قائم‌مقامی، همانجا).
بنای بقعۀ امامزاده عبدالله که نزد اهالی منطقه از احترامی خاص برخوردار است، در مهر ١٣٨٢ در فهرست آثار ملی به ثبت رسید (پازوکی، همانجا).

مآخذ

اعتمادالسلطنه، محمدحسن، مرآة البلدان، به کوشش عبدالحسین نوایی و هاشم محدث، تهران، ١٣٦٨ ش؛ پازوکی طرودی، ناصر، آثار تاریخی شمیران، تهران، ١٣٨٢ ش؛ سروقدی، محمدجعفر، بقاع متبرکۀ استان تهران، تهران، ١٣٨٤ ش؛ فرهنگ جغرافیایی ایران (آبادیها)، استان مرکزی، دایرۀ جغرافیایی ستاد ارتش، تهران، ١٣٢٨ ش؛ قائم‌مقامی، پروین، «مقبرۀ امامزاده عبدالله در جائیچ»، معماری و فرهنگ، تهران، ١٣٨٣ ش، س ٥، شم‌ ١٧.

حسن موسوی‌زاده