دانشنامه تهران بزرگ - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ١١٥٩ - طالقانی، بوستان جنگلی
طالقانی، بوستان جنگلی
نویسنده (ها) : شیوا جعفری
آخرین بروز رسانی : دوشنبه ١٢ خرداد ١٣٩٩
تاریخچه مقالهطالقانی، بوستان جنگلی \ būstān-e jangalī-ye tāleqānī \ ، بوستانی در شمال تپههای عباسآباد، واقع در منطقۀ ٣ شهرداری تهران.
بوستـان طالقـانی با مساحتی حدود ٠٠٠‘٣١٠ مـ٢، از شمال و شرق به بزرگراه حقانی، از غرب به بزرگراه مدرس، و از جنوب به بزرگراه شهید همت محدود میشود. این بوستان با سیمای شبهجنگلی و توپوگرافی تپهماهوری، در شمال اراضی و بر روی تپههای عباسآباد قرار دارد.
بوستانی که امروزه طالقانی نام دارد، در دو دورۀ پهلوی، ١٥ اسفند نام داشت (١٥ اسفند = روز درختکاری) و یکی از ٤ بوستانی بود که در قالب پروژۀ فضای باز و سبز و محوطهسازی طرح شهستان پهلوی سابق (نک : ه د، عباسآباد) طراحی گردید؛ اما بهسبب عدم اجرای کامل این طرح، سرانجام تنها طرح این بوستان بود که اجرا گردید. طرح بوستان به وسیلۀ لوئیس دیویس و مشاوران اسپانیایی (ایوتک) تهیه، و از طرف دولت اسپانیا به دولت ایران هدیه شد.
ساخت بوستان در ١٣٥٠ ش به تصویب رسید و اجرای آن در ١٣٥٦ ش آغاز شد و سرانجام در ١٣٦٠ ش به بهرهبرداری رسید. در اواخر سال ١٣٦١ ش ادارۀ این بوستان به سازمان جنگلداری و مراتع واگذار شد؛ اما طی سیاست یکپارچهسازی بوستانها، ادارۀ آن به سازمان پارکها و فضای سبز سپرده شد و در ١٣٦٩ ش ادارۀ آن به منطقۀ ٣ شهرداری تهران واگذار گردید.
این بوستان دارای ٣ درِ ورودی است که همه در شرق بوستان واقع شدهاند. بوستان طالقانی بهسبب واقع شدن در ارتفاع، چشماندازی مشرف به شهر تهران دارد و قسمت جنوبی آن دارای طرح حلزونیشکل، و از درختان بلوط ایتالیایی پوشیده شده است.
بزرگترین درازای بوستان بیش از ٩٩٠ متر، و بیشترین پهنای آن متجاوز از ٢٧٠ متر است. در مجموع بالغ بر ٥١٤‘٤٠ اصله درخت و درختچه در این بوستان وجود دارد و تنوع گونههای درختی بوستان حدود ٧٥ نوع است؛ ازجمله درختهای ارغوان، نارون، سپیدار، سرو، صنوبر، شمشاد، کاج، اقاقیا، افرا و انجیر، و درختچههای آن یاس زرد و توریاند. گونهای نادر از درخت بلوط همیشهسبز در این بوستان وجود دارد. پوشش گیاهی یونجه و ژونی پروس و درختچههای زینتی نیز در آن فراوان است.
مسـاحت اعیـانی بوستـان طالقـانی ٤٦٦ مـ٢ است. نمازخانه، دو زمین بازی برای کودکان، میز شطرنج، زمینهای ورزشی (بسکتبال و پینگپنگ)، آبنما و برکه، بوفه و سرویس بهداشتی از امکانات رفاهی بوستان است. این بوستان توسط یک حلقه چاه و همچنین قناتی که به نام مدرس معروف است، آبیاری میشود. مادرچاه قنات در میدان تختی در محلۀ الٰهیه در منطقۀ ١ شهرداری تهران واقع شده است. این قنات پس از عبور از خیابان تختی از رُفوژ وسط بزرگراه مدرس میگذرد و سپس در بوستان طالقانی میریزد. همچنین در این بوستان دو مخزن آب ٨٠٠‘١ و ٠٠٠‘١مترمکعبی نیز وجود دارد (فهرست ... ، بش ؛ «پارک ... »، بش (.
مآخذ
اطلس بوستانهای شهر تهران، سازمان پارکها و فضای سبز شهر تهران، تهران، ١٣٨٦ ش؛ «پارک طالقانی»، کتاب اول (مل )؛ فهرست بوستانهای منطقۀ ٣ شهرداری تهران، واحد روابط عمومی منطقۀ ٣ شهرداری تهران؛ ولیزاده (مسئول بوستان طالقانی)، مصاحبه با مؤلف؛ نیز:
Ketabeavval, www.ketabeavval.ir / tehran / ٢١.
شیوا جعفری