دانشنامه تهران بزرگ - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٤٥٧ - آملی
آملی
نویسنده (ها) : محمدعلی مولوی
آخرین بروز رسانی : شنبه ٢ دی ١٤٠٢
تاریخچه مقالهآملی \āmolī\، شیخ محمدتقی (١٣٠٤-١٣٩١ ق/ ١٨٨٧- ١٩٧١ م)، فقیه امامی، فرزند ملا محمد آملی.
وی در تهران زاده شد و مقدمات علوم را نزد پدر آموخت. پس از آن، نزد عالمان دیگری مانند شیخ عبدالنبی نوری و میرزا حسن کرمانشاهی درس خواند. در ١٣٤٠ ق/ ١٩٢٢ م، به نجف اشرف رفت و تا ١٣٥٣ ق/ ١٩٣٤ م، از محضر استادانی چون میرزای نائینی، آقا ضیاء عراقی (اراکی) و آقا سید ابوالحسن اصفهانی بهره یافت. سپس به تهران بازگشت. او در تهران در محلۀ حسنآباد اقامت گزید و در مسجد مجدالدوله اقامۀ جماعت میکرد و در خانۀ خود حوزۀ تدریس داشت (آقابزرگ، ١/ ٢٦٧- ٢٦٨؛ شریف رازی، ٤/ ١٣٧١؛ مطهری، ٢/ ٦١٨؛ «مختصری ... »، ٥٤).
آملی فقیهی گوشهنشین، و از پذیرفتن مسئولیت ریاست گریزان بود و تا پایان زندگی نیز از نوشتن رسالۀ فتوایی خودداری کرد. جمعی از فقهای فاضل از محضرش بهره میبردند و بسیار گرامیاش میداشتند. وی در تهران درگذشت. از آثار او ست: حاشیه بر شرح منظومۀ سبزواری، حاشیه بر شرح اشارات ابوعلی، حاشیه بر مکاسب شیخ انصاری، شرح عروة الوثقى، و کتاب الصلوٰة (تقریرات میرزای نائینی) (آقابزرگ، شریف رازی، همانجاها).
مآخذ
آقابزرگ، طبقات اعلام الشیعة (قرن ٤)، مشهد، ١٤٠٤ ق؛ شریف رازی، محمد، گنجینۀ دانشمندان، تهران، ١٣٥٣ ش؛ «مختصری از شرح احوال و آثار استاد محمدتقی آملی»، معارف اسلامی، تهران، ١٣٤٥ ش، س ١، شم ٢؛ مطهری، مرتضى، خدمات متقابل اسلام و ایران، تهران، ١٣٥٤ ش.
محمدعلی مولوی (دبا)