دانشنامه تهران بزرگ - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٦٨١ - جانستون، کوه
جانستون، کوه
نویسنده (ها) : حسن موسوی زاده - مجید یاسینی
آخرین بروز رسانی : سه شنبه ١٩ آذر ١٣٩٨
تاریخچه مقالهجانستون، کوه \ kūh-e jānestūn\ ، کوهی در دهستان رودبار قصران، در شمال شرقی آبادی لالان، واقع در قسمت میانی خطالرأس قلۀ برجخلنو به قلۀ خاتونبارگاه.
این کوه با ارتفاع ٠٠٠‘٤ متر از سطح دریا، در جهت شمالی ـ جنوبی کشیده شده است و سرچشمۀ رود لالان بهشمار میآید. کوه جانستون از شمال بهوسیلۀ گردنۀ ورزآب به کوه پالونگردن، از سمت جنوب به درۀ آبنیک، و از سمت شرق به کوه خرسنگ شمالی محدود میشود.
کوه جانستون در °٥١ و ´٣٦ طول شرقی، و °٣٦ و ´٢ عرض شمالی جای دارد و قسمت جنوبی آن پوشیده از سنگها و مناطق صخرهای است که همین ویژگی، آن را از دیگر کوههای منطقه متمایز ساخته است؛ بهطوریکه در درۀ آبنیک وقتی به طرف شمال حرکت کنیم، این کوه را میتوان از دوردست تشخیص داد. سنگهای سیاهرنگ این کوه از دور مشخصاند.
صعود به قلۀ کوه جانستون ازطریق آبادیهای لالان (٦ کمـ ) و آبنیک (٧ کمـ ) امکانپذیر است. البته ازطریق یالهای جنوبی کوه وزوا و همچنین یال جنوبی کوه خرسنگ نیز میتوان بعد از گذر از چند کوه دیگر، به این قله صعود کرد.
کوه جانستون درست در قسمت شمال غربی دشت جانستون که از مرتعهای وسیع ــ به نام منطقۀ آبنیک ــ است، قرار دارد. بهطورکلی یالهای شمالی کوه جانستون دارای شیب ملایم، و یال جنوبی دارای شیب کوتاه و تندی است. در سمت راست و در همجواری کوه جانستون، کوه فرعی جانستون قرار گرفته، و به آن چسبیده است. بهسبب هوای سرد و ملایم در جبهۀ شمالی این کوه، برفچالهایی کوچک در این جبهه پدید آمده است.
از کوه جانستون هرچه بر روی خطالرأس به سمت غرب حرکت کنیم، بر ارتفاع آن افزوده میشود و هرچه به سمت شرق حرکت کنیم، از ارتفاع آن کاسته میشود. کوه جانستون دارای چشماندازی زیبا و مسلط بر دشت جانستون، دشت تلخاب، چشمههای معدنی دشت تلخاب و مراتع سرسبز است (محمودیان، ٧٦؛ فرهنگ ... ، ٤/ ٤٠٦؛ جعفری، ١٧٣).
مآخذ
جعفری، عباس، کوهها و کوهنامۀ ایران، تهران، ١٣٦٨ ش؛ فرهنگ جغرافیایی کوههای کشور، سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، تهران، ١٣٧٩ ش؛ محمودیان، علیاکبر و دیگران، اطلس شهرستان شمیران، تهران، ١٣٨١ ش.
مجید یاسینی ـ حسن موسویزاده