دانشنامه تهران بزرگ - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ١١٩٣ - علی اکبر، امام زاده
علی اکبر، امام زاده
نویسنده (ها) : حسن موسوی زاده
آخرین بروز رسانی : یکشنبه ٨ تیر ١٣٩٩
تاریخچه مقالهعلیاکبر، امامزاده \ emām-zāde alī-akbar \ ، امامزادهای در محلۀ چیذر، واقع در منطقۀ ١ شهرداری تهران.

بنای ایـن امامزاده بـا مساحتی حـدود ٠٠٠‘٢ مـ٢ در محلۀ چیذر، میدان امامزاده علیاکبر و در بالاترین سطح تپۀ چیذر واقع شده است (اخوان، ٩٤؛ «امامزاده علیاکبر»، بش ). نسب این امامزاده به امام سجاد (ع) بازمیگردد. در کتاب کنز الانساب (ص ٤١) از این امامزاده به امامزاده علیاکبر بن ابراهیم بن حسین بن امام سجاد (ع) یاد شده، و آمده است که در ده «شیراز» به شهادت رسیده است. به نظر میرسد نام «شیراز» تصحیفی از «شیزر» باشد که بعدها به «چیذر» بدل شده است.
بنای امامزاده علیاکبر که تاریخ ساخت اولیۀ آن مشخص نیست، درگذشته بسیار ساده و بیپیرایه بود؛ نیز بنای جدید که در ١٣٦٩ ش احداث شده، دارای معماری سنتی و گنبد بزرگی به رنگ سبز است. همچنین ضریح طلایی این امامزاده در ١٣٧٠ ش به جای ضریح چوبی نهاده شده است. در سمتغربی بقعه دری وجود دارد که با عبور از آن میتوان به حسینیۀ امامزاده راه یافت. این بقعه فاقد هرگونه اشیاء تاریخی و هنری است («امامزاده علیاکبر»، بش ؛ «امامزاده علیاکبر چیذر»، بش ).
امامزاده علیاکبر دارای گورستانی است که تا چندی پیش، قبوری از سدۀ ٩ ق را در خود جای داده بود. بهنظر میرسد که این مکان محلی برای اعتکاف و اجرای مراسم و مراحل مسلکی درویشان بوده است. امروزه (١٣٨٧ ش) قدیمیترین قبر شناختهشده در محوطۀ گورستان، سنگنبشتهای با تاریخ ١٢١٠ ق است (اخوان، ٩٥؛ مصطفوی، ١ / ٢٣٨).
مآخذ
اخوان توکلی، فرناز، «گزارش شناسایی مقدماتی گورستانهای تاریخی شهر تهران»، پژوهشنامه، تهران، ١٣٧٩ ش، دفتر یکم؛ «امامزاده علیاکبر»، شبکۀ امام صادق (ع) (مل )؛ «امامزاده علیاکبر چیذر»، کتاب اول (مل )؛ مصطفوی، محمدتقی، آثار تاریخی طهران، تهران، ١٣٦١ ش؛ کنز الانساب، بمبئی، ١٣٠٢ ق؛ نیز:
Imam-Sadiq, www. imam-sadiq. net / sub / imz / ٨-٦ / first. htm(acc.Feb.١٥,٢٠٠٩);Ketabeavval, www. ketabeavval. ir / Tehran / ٢٣٢٣.aspx + …(acc. Feb. ١٥, ٢٠٠٩).
حسن موسویزاده