دانشنامه تهران بزرگ - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٥٦٠ - بیگم خانم
بیگم خانم
نویسنده (ها) : علی کرم همدانی
آخرین بروز رسانی : شنبه ١٦ آذر ١٣٩٨
تاریخچه مقالهبیگم خانم \ beygom xānom\ ، از زنان حرامسرای فتحعلیشاه قاجار.
بیگم خانم از اهالی تجریش بود و پدرش حاجی الیاس تجریشی نام داشت. او شصتودومین زوجۀ فتحعلی شاه قاجار به شمار میرفت و در بزمها، ساقی وی بود و حتى گاهی با سر برهنه در مجلس بزم حاضر میشد. او از
فتحعلی شاه صاحب ٣ فرزند شد که دو تن از آنان در کودکی درگذشتند، اما فرزند دیگرش پرویز میرزا، که پنجاهوسومین پسر فتحعلی شاه به شمار میرفت، به سن رشد رسید و لقب نیرالدوله یافت (نک : عضدالدوله، ٢٧، ٣٠٣؛ سپهر، ٢/ ١٦٨؛ نوایی، ٢٣٢). پرویز میرزا چندی در دورۀ ناصرالدین شاه به هنگام فرمانفرمایی اللٰهیار خان آصفالدوله بر خراسان، عهدهدار حکومت سبزوار شد (نک : عضدالدوله، ٣٢). او سرانجام در ١٣٠٥ ق درگذشت و لقب وی به پسرش، سلطان حسین میرزا، معروف به پیشخدمت رسید. لقب پیشخدمت از آنجا ناشی میشد که سلطان حسین میرزا، سمت پیشخدمتی ناصرالدین شاه را برعهده داشت (نوایی، ٢٣٣).
مآخذ
سپهر، محمدتقی، ناسخ التواریخ، به کوشش محمدباقر بهبودی، تهران، ١٣٥٣ ش؛ عضدالدوله، احمد میرزا، تاریخ عضدی، به کوشش عبدالحسین نوایی، تهران، ١٣٥٥ ش؛ نوایی، عبدالحسین، تعلیقات بر تاریخ عضدی (نک : هم ، عضدالدوله).
علی کرمهمدانی