محمودیه \ mahmūdiy(yy)e \ ، پیش از این روستا و امروزه محله‌ای در شمال شهر تهران.
این منطقه در دورۀ محمد شاه قاجار (سل‌ ١٢٥٠-١٢٦٤ ق / ١٨٣٤- ١٨٤٨ م) روستایی آباد و پوشیده از باغ بود و جزو زمینهای اوین به شمار می‌آمد (سپهر، ٢ / ٩١٧؛ کریمان، ٢١٢). این روستا در آن دوره به حاجی میرزا عباس آقاسی (د ١٢٦٥ ق)، صدراعظم محمد شاه و داماد فتحعلی شاه قاجار، تعلق داشت که عمارتی در آنجا موسوم به عمارت «عباسیه» بنا کرده بود. امروزه از عمارت عباسیه اثری بر جای نیست (همانجاها).
بعدها محمد رحیم خان علاءالدوله (د ١٢٩٩ ق / ١٨٨٣ م)، از رجال دورۀ ناصری، عباسیه را خریداری کرد و به نام پسرش، محمود خان احتشام‌السلطنه، «محمودیه» نامید. احتشام‌السلطنه نیز در ١٣٠٦ ق / ١٨٨٨ م محمودیه را به مبلغ ٠٠٠‘٦ تومان به علاوۀ یک باغ نزدیک صاحبقرانیه به میرزا فتحعلی خان صاحب‌دیوان شیرازی (د ١٣١٤ ق / ١٨٩٦ م)، داماد فتحعلی شاه قاجار، فروخت (احتشام‌السلطنه، ١٦، ٨٢).
این روستا در ذیحجۀ ١٣٢١ ق نزد غلامحسین هراتی و ارباب جمشید بیع شرط بود و پس از ورشکستگی غلامحسین هراتی به تملک بانک استقراضی روسیه درآمد. سپس حاجی محمدحسین امین‌الضرب (د ١٣١١ ش)، از تجار متجدد و نمایندۀ دورۀ اول مجلس شورای ملی، آن را از بانک استقراضی خرید (ستوده، ٥٩٢-٥٩٤).
بنا به گزارش دوستعلی خان معیرالممالک (ص ٦٧) محمودیه در ١٣٢٩ ق ویرانه‌ای بیش نبوده است؛ گرچه به نظر می‌رسد منظور معیرالممالک از محمودیه، همان عمارت عباسیه باشد (معتمدی، ٣٩٤). محمودیه در دهۀ ١٣٢٠ ش به دکتر اشتمپ دندان‌ساز تعلق داشت (مستوفی، ١ / ٥١).
جمعیت این روستا در ١٣٢٨ ش، ٦٠ تن، و دین اهالی، مسیحیت ذکر شده است که به زبانهای فارسی، ارمنی و ترکی صحبت می‌کردند. شغل این عده کشاورزی و خوک‌داری بود و غلات و بنشن از محصولات آنجا به‌شمار می‌رفت ( فرهنگ ... ، ١ / ٢٠٥).
محمودیه همانند بیشتر روستاهای شمیران در روند توسعۀ شهرنشینی به محله‌ای در شمال تهران بدل شد. این محله از شمال به خیابان مقدس اردبیلی، از جنوب به بزرگراه چمران، از باختر به خیابان تابناک، و از خاور به خیابان ولیعصر محدود است («شورایاری ... »، بش‌ ؛ طباطبایی، ١٦٨).
از قناتهای مشهوری که باغهای این منطقه را سیراب می‌کند، می‌توان به قناتهای علی‌آباد و محمودیه اشاره کرد (همانجا). اگرچه بیشتر ساختمانهای این محله به سبک جدید ساخته شده‌اند، اما هنوز شماری از باغها و خانه‌های قدیمی باقی مانده‌اند. خانۀ وثوقی که عرض آن از کوچۀ فروردین تا کوچۀ خرداد است، و خانۀ اویسی با مساحت ٥٠٠‘٢ مـ٢، از جملۀ این خانه‌هایند («محمودیه»، بش‌ ؛ خلیلی، بش‌ ).

مآخذ

احتشام‌السلطنه، محمود، خاطرات، به کوشش محمدمهدی موسوی، تهران، ١٣٦٦ ش؛ بلاغی، عبدالحجت، تاریخ تهران، قسمت شمالی و مضافات، شمران قدیم، قم، ١٣٥٠ ش؛ خلیلی، نسیم، «وجه تسمیۀ محمودیه یا همان عباسیۀ قدیم»، همشهری (مل‌ )؛ سپهر، محمدتقی، ناسخ ‌التواریخ، به کوشش جمشید کیانفر، تهران، ١٣٧٧ ش؛ ستوده، منوچهر، جغرافیای تاریخی شمیران، تهران، ١٣٧١ ش؛ «شورایاری محلات»، تهران (مل‌ )؛ طباطبایی، محمدمهدی، تهران ١٠٠، ویژه‌نامۀ صدسالگی شهرداری تهران، تهران، ١٣٨٧ ش؛ فرهنگ جغرافیایی ایران (آبادیها)، استان مرکزی، دایرۀ جغرافیایی ستاد ارتش، تهران، ١٣٢٨ ش؛ کریمان، حسین، تهران در گذشته و حال، تهران، ١٣٥٥ ش؛ «محمودیه»، کتاب اول (مل‌ )؛ مستوفی، عبدالله، شرح زندگانی من، تهران، ١٣٤١ ش؛ معتمدی، محسن، جغرافیای تاریخی تهران، تهران، ١٣٨١ ش؛ معیرالممالک، دوستعلی، وقایع الزمان (خاطرات شکاریه)، به کوشش خدیجه نظام‌مافی، تهران، ١٣٦١ ش؛ نیز:

Hamshahri, www.hamshahrionline.ir; Ketabeavval, www.ketabeavval.ir; Tehran, www.tehran.ir.
حسن موسوی‌زاده