سید محمدولی، امامزاده \ emām-zāde seyyed mohammad-valī \ ، امامزاده‌ای در محلۀ درکه، واقع در شهرداری منطقۀ ١ تهران.
نسب این امامزاده بنا به روایتی، به امام زین‌العابدین (ع) می‌رسد (طباطبایی، ٣٧). بقعۀ امامزاده سید محمدولی که در ١٣٢٧ ق مورد تعمیر و بازسازی قرار گرفته، و به صورت فعلی خود درآمده، مشتمل بر حرم مستطیل‌شکلی است که طول آن در جهت شرقی ـ غربی، و عرض آن در جهت شمالی ـ جنوبی، به ترتیب ٠٨ / ٤ متر و ٥٤ / ٣ متر، و پوشش آن از جنس چوب و مسطح است. در میانۀ حرم این بقعه ضریحی متناسب از آلتهای چوبی به رنگ سبز و به طول ٨٠ / ١، عرض ٤٥ / ١، و ارتفاع ٥٥ / ١ متر وجود دارد که بر پایۀ سنگی کوتاه و سبزرنگ استوار است. دو شمعدان کوتاه مربوط به ١٢٤٨ ق از قدیمی‌ترین اشیاء موجود در این بقعه به‌شمار می‌روند. در ساختمان قدیمی بقعه، و در مقابل ورودی حرم، ایوان خوش‌منظری وجود داشت که با ستون چـوبی پـوشیده شده بـود؛ طـول ایوان (شرقی ـ غربی) بیش از ٤ متر، و عرض آن (شمالی ـ جنوبی) بیش از ٣ متر بود (حبیبی، ١٩١؛ بلاغی، ١٢٨؛ مصطفوی، ٢٧- ٢٨؛ کریمان، ١ / ٥١٠)؛ اما امروزه (١٣٩١ ش) این ایوان تخریب شده است.
مساحت بنای امروزی بقعۀ امامزاده سید محمدولی کـه بـار دیگر در ١٣٥٨ ش بازسازی شده است، ٨٠ مـ٢ است و به سبب مورب بودن گوشه‌های آن، به صورت هشت‌ضلعی ساخته شده است. ورودی حرم در سمت شمال آن است و ایوانی با چشم‌اندازی زیبا در مقابل آن قرار دارد (سروقدی، ٣١). در شرق بقعۀ امامزاده نیز گورستانی وجود دارد (حبیبی، همانجا).

مآخذ

بلاغی، عبدالحجت، تاریخ تهران، قسمت مرکزی و مضافات، قم، ١٣٥٠ ش؛ حبیبی، حسن، امامزاده‌ها و تربت برخی از پاکان و نیکان، تهران، ١٣٨٨ ش؛ سروقدی، محمدجعفر، بقاع متبرکۀ استان تهران، تهران، ١٣٨٦ ش؛ طباطبایی، محمدهادی و دیگران، تهران ١٠٠، ویژه‌نامۀ صد سالگی شهرداری تهران، تهران، ١٣٨٧ ش؛ کریمان، حسین، قصران ( کوهسران)، تهران، ١٣٥٦ ش؛ مصطفوی، محمدتقی، «بناهای تاریخی و مذهبی تهران قدیم و خارج شهر»، اطلاعات ماهانه، تهران، ١٣٣١ ش، شم‌ ٥٨.

حسن موسوی‌زاده