دانشنامه تهران بزرگ - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ١١٣٩ - شیرتازه، تپه
شیرتازه، تپه
نویسنده (ها) : ناصر پازوکی طرودی
آخرین بروز رسانی : یکشنبه ١١ خرداد ١٣٩٩
تاریخچه مقالهشیرتازه، تپه \ tappe-ye šīr-tāze \ ، تپهای تاریخی واقع در شرق روستای کند بالا.
این تپه در °٥١ و ´٣٩ طول شرقی، و °٣٥ و ´٥١ عرض شمالی، در ارتفاع ٢٨٠‘٢متری از سطح دریا واقع است. در سطح ایـن تپه که حدود ٢٠ تـا ٣٠ مـ٢ وسعت دارد، شواهد و بقایای معماریای وجود دارد که بهسبب حفاریهای فراوان و گستردۀ قاچاق، و نیز تخریب بیش از حد، نمیتوان دربارۀ هویت اولیۀ آن در شرایط کنونی اظهارنظر قطعی کرد. آنچه اکنون در محل قابل رؤیت است، حجم وسیع قطعهسنگهای لاشه و سنگهای کف رودخانهای به همراه تکههای ملاط گچ سنتی و تکههای اندکی از آجر است که محوطه را پوشانده است.
در بدنۀ گودالهایی که با حفاریهای قاچاق در سطح و بدنۀ تپۀ تاریخی شیرتازه ایجاد شده، شواهد فراوانی از بقایای معماری و دیوار قابل رؤیت است که بیانگر وجود بنایی تاریخی در محل در گذشته است. حاصل بررسیهای انجامشده این نظریه را قوت میبخشد که در این مکان، بنای برجمانندی وجود داشته که احتمالاً برج دیدهبانی یا برج آرامگاهی یا بنای یادبودی از این دست بوده است. در اطراف محل مورد بحث، قطعههای پراکنده و اندکی از سدههای ٥ تا ٩ ق از انواع نقوش افزوده، کند، و نقش استامپی از انواع لعابدار و بدون لعاب نیز یافت شده است. آنچه قطعی به نظر میرسد، این است که تپۀ تاریخی شیرتازه یک بنای دورۀ اسلامی، و دارای اهمیت زیادی بوده است. انجام پژوهشهای باستانشناختی و آواربرداری و پاکسازی محل، میتواند هویت اولیۀ مکان و بنای موجود در آن را مشخص کند. تپۀ تاریخی شیرتازه با شمارۀ ٣٨٠‘١٠ در مهرماه ١٣٨٢ در فهرست آثار ملی ثبت شده، و مشمول قوانین حفاظتی است.
ناصر پازوکی طرودی