آرارات، باشگاه، \ bāšgāh-e ārārāt\ ، باشگاهی فرهنگی ـ ورزشی، متعلق به ایرانیان ارمنی‌تبار، واقع در محلۀ ونک.
این باشگاه در تابستان ١٣٢٣ ش با همکاری ١٢٢ تن از جوانان ارمنی، به عنوان اعضای مؤسس، با هدف ایجاد کانونی برای فعالیتهای ورزشی و هنری ارمنیها در تهران تأسیس گردید. در سالهای نخست، فعالیت این باشگاه، در اتاقی در خیابان جمهوری (نادری سابق) کوچۀ سپهر انجام می‌شد و چندی بعد به خیابان حافظ روبه‌روی پارک هتل منتقل شد. اما در ١٣٣٢ ش با گسترش فعالیتهای باشگاه به سبب کمبود جا به خیابان جمهوری کوچۀ نوبهار ــ که از امکانات بهتری برخوردار بود ــ منتقل گردید. از آن سال به بعد، باشگاه آرارات دوران شکوفایی و گسترش فعالیت در رشته‌های گوناگون ورزشی و هنری را آغاز، و ورزشکارانی در سطح ملی به جامعۀ ورزشی ایران معرفی کرد.
در ١٣٥٢ ش در پی تلاش برای دستیابی به امکانات وسیع‌تر و گسترش فعالیتها، زمینی به وسعت ٠٠٠‘٧٤ مـ٢ برای ساختن استادیوم ورزشی از طرف دولت وقت به صورت بلاعوض به باشگاه آرارات واگذار گردید تا خود نسبت به ساختمان‌سازی و ایجاد امکانات ورزشی اقدام نماید. از آنجایی‌که هدف به وجود آوردن تسهیلات و تجهیزات ورزشی برای نوجوانان و جوانان ارمنی بود، با توجه به توان اندک مالی باشگاه، با کمک کلیۀ علاقه‌مندان و ورزش‌دوستان جامعۀ ارمنی نسبت به احداث ورزشگاه همت گمارده شد. در ١٣٥٣ ش با تکمیل قسمتهایی از ورزشگاه، بهره‌برداری از آن به‌تدریج آغاز گردید. با احداث ورزشگاه فعالیتهای ورزشی و تمرینات در رده‌های مختلف سنی شتاب بیشتری گرفت.
باشگاه آرارات به جز تهران، که هستۀ مرکزی و کانون ورزشی ایرانیان ارمنی است، در حال حاضر دارای ٤ شعبه در شهرهای تبریز، اورمیه، شیراز و گُردآباد (از توابع شهرستان اورمیه) است که زیر نظر هیئتهای محلی و با هماهنگی باشگاه آرارات تهران برنامه‌های خود را اجرا می‌نمایند. مراکز فعالیت باشگاه آرارات در تهران، ورزشگاه آرارات در منطقۀ ونک (شمال تهران)، و مرکز فعالیتهای هنری در خیابان جمهوری (مرکز تهران) است.
از اهم رشته‌های ورزشی که در باشگاه آرارات از بدو تأسیس فعالیت داشته‌اند، می‌توان به دوومیدانی، وزنه‌برداری، پرورش اندام، تیراندازی، تکواندو، شنا، تنیس، ژیمناستیک، بسکتبال، والیبال، بوکس، تنیس روی میز، شمشیربازی، دوچرخه‌سواری، اتومبیل‌رانی، کوهنوردی، شطرنج، هاکی و ورزش فراگیر فوتبال اشاره کرد. تیم فوتبال آرارات سالها در دستۀ اول لیگ فوتبال ایران مطرح بوده است.
باشگاه آرارات در حال حاضر در رشته‌های فوتبال، بسکتبال، والیبال، تنیس، تنیس روی میز، دوومیدانی، تکواندو، شنا، شطرنج، کوهنوردی و بوکس در رده‌های مختلف سنی و در دو بخش بانوان و آقایان فعال است.
در کنار فعالیتهای مختلف ورزشی، این باشگاه همه‌ساله اقدام بـه برگزاری مسابقات ورزشی مختلف می‌نماید. بـاشگاه فـرهنگی ـ ورزشـی آرارات بـازیهای سالانۀ المپیک ارامنۀ کشور را در رشته‌های مختلف ورزشی در شهریورماه هر سال برگزار می‌کند که چهل و یکمین دورۀ مسابقات در ١٣٨٨ ش برگزار گردید. در این مسابقات ورزشکارانی از تهران و شهرستانهای مختلف ایران شرکت می‌نمایند. گاهی ورزشکاران ارمنی به صورت میهمان از کشورهای سوریه، لبنان، ارمنستان، گرجستان، عراق و فرانسه نیز در این رقابتها حضور می‌یابند. گفتنی است که مسابقات المپیک ارامنۀ ایران، پرسابقه‌ترین رقابت ورزشی سالانۀ ارمنیها در جهان است.
افزون بر مسابقات ارمنیهای ایران، باشگاه آرارات همه‌ساله در تعطیلات نوروزی اقدام به برگزاری مسابقات بین‌المدارس دانش‌آموزان ارمنی تهران می‌نماید. از دیگر رقابتهای سالانۀ این باشگاه مسابقات جام آرارات است که در نیم فصل دوم هر سال به صورت هفتگی برگزار می‌گردد. همچنین مسابقات شعبه‌های باشگاه آرارات نیز همه‌ساله در فصل تابستان در محل یکی از شعب باشگاه انجام می‌شود.
ادارۀ باشگاه آرارات برعهدۀ هیئت مدیرۀ این باشگاه است که از سوی مجمع عمومی نمایندگان آن که هر دو سال یک‌بار برگزار می‌گردد، انتخاب می‌شود. این باشگاه به‌طور کلی زیرنظر شورای خلیفه‌گری ارامنۀ تهران فعالیت می‌کند. باشگاه در حال حاضر بیش از ٠٠٠‘٢ نفر عضو دارد که کلیۀ اعضایی که در امور مدیریتی و فعالیتهای اجرایی باشگاه حضور دارند، همگی به صورت داوطلبانه و افتخاری در باشگاه به کار مشغول‌اند و توسط اعضای باشگاه انتخاب می‌گردند.

امکانات ورزشگاه آرارات

ورزشگاه آرارات، چنان که گفته شد، با وسعت ٠٠٠‘٧٤ م‌ـ٢ و چشم‌اندازی جذاب در شمال تهران دارای امکانات و فضاهایی برای فعالیتهای مختلف ورزشی و هنری است:
استادیوم فوتبال با ابعاد استاندارد و چمن طبیعی، واقع در ضلع شمالی مجموعه با گنجایش٠٠٠‘١٠ تماشاگر؛ زمین فوتبال چمن مصنوعی به مساحت حدود ٤٠٠‘١ مـ٢؛ سالن ورزشی سرپوشیدۀ چندمنظوره به مساحت ٢٠٠‘١ مـ٢، و به گنجایش ٥٠٠‘١ تن با امکانات ورزشی بسکتبال، والیبال، تنیس و دیوارۀ صخره‌نوردی؛ دو استخر روباز به ابعاد ١٥×٣٣ و ٧×١٥ متر؛ ٤ زمین تنیس خاک رس؛ سالن بیلیارد شامل ٥ میز اسنوکر، ٣ میز ایت‌بال و یک میز پیرامید؛ سالن بدن‌سازی مجهز بـه انواع تجهیزات و دستگاههای بدن‌سازی؛ سالن بوکس؛ سالن تکواندو؛ و نیز سالنی به نام شهبازیان با ظرفیت ٢٠٠ تن برای برگزاری همایشها، سمینارها، و کنفرانسها؛ سالن واچیک قارابگیان با ظرفیت ٦٥٠ تن محـل برگزاری سمینارها، جشنها، و مراسم فرهنگـی ـ هنری؛ و نمازخانۀ صلیب مقدس که از بناهای مدرن و زیبای تهران است.
دفتر مرکزی این باشگاه واقع در خیابان جمهوری از سالهای آغازین تأسیس، کانون فعالیتهای باشگاه بوده، و شامل سالن آمفی‌تئاتر کومیتاس، محل برگزاری برنامه‌های فرهنگی و هنری ازجمله تئاتر، سرود، اجرای کنسرت و جز آنها به ظرفیت ٤٤٠ تن است.
مراکز اداری و مدیریتی، کتابخانه و بایگانی باشگاه از دیگر بخشهای دفتر مرکزی است.

فعالیتهای فرهنگـی ـ هنـری

بـاشگاه آرارات در کنـار فعالیتهای ورزشی، در زمینه‌های مختلف فرهنگی و هنری نیز فعالیتهای گسترده‌ای دارد. از جملۀ این فعالیتها می‌توان به گروه تئاتر و سرود (کُر) اشاره کرد. همه‌ساله نمایشگاه عکس و نقاشی هنرمندان ارمنی در محل باشگاه برگزار می‌گردد و گروه سرود و تئاتر برنامه‌هایی را در اعیاد و مناسبتهای خاص اجرا می‌نمایند.

مآخذ

تحقیقات میدانی و مصاحبۀ مؤلف با هیئت مدیرۀ باشگاه فرهنگی ـ ورزشی آرارات.

آرش باقروند ارشد