حسینی لواسانی \ hoseynī-ye lavāsānī\ ، محمدباقر، شهید دکتر سید محمدباقر لواسانی (١٣٢٢-١٣٦٠ ش/ ١٩٤٣-١٩٨١ م)، پزشک، مفسر قرآن، فعال سیاسی و نمایندۀ نخستین دورۀ مجلس شورای اسلامی.
او در ٢٢ بهمن ١٣٢٢ در خانواده‌ای روحانی در محلۀ قدیمی سنگلج تهران به دنیا آمد (پرونده ... ؛ «زندگینامه ... »، ٣). پدرش، آیت‌الله حاج سید محمدرضا معروف به حاج سید فخرالدین لواسانی از علما و مجتهدان زمان خود بود. سید فخرالدین از ١٣٤٠ ش که در داوودیۀ شمیران سکونت یافت، به کمک اهالی محل، در خیابان ظفر (وحید دستگردی کنونی) به احداث مسجد حضرت صاحب‌الزمان (ع) مبادرت ورزید و تا زمان درگذشتش در ١٣٦٢ ش، امام جماعت آنجا را عهده‌دار بود.
محمدباقر پس از گذراندن دوران ابتدایی، در ١٣٤١ ش از دبیرستان دارالفنون فارغ‌التحصیل شد و هم‌زمان با آن نیز علوم و معارف اسلامی را تا دروس خارج فقه و اصول آموخت.
او در ١٣٤٢ ش و هم‌زمان با تحصیل در رشتۀ علوم پزشکی، مشغول به تدریس در مدرسۀ علوی رستم‌آباد شمیران شد. آشنایی وی با مردم و اهالی رستم‌آباد سبب شد تا مجالسی برای تبلیغ و تفسیر قرآن برپا کند. لواسانی در ١٣٤٦-١٣٤٧ ش به کمک گروهی از دانشجویان دانشکدۀ پزشکی ازجمله دکتر مرتضى لبافی‌نژاد و دکتر محمدرضا معتمدی اقدام به تأسیس انجمن اسلامی و کتابخانه در دانشکدۀ پزشکی نمود که خیلی زود منحل شد.
لواسانی فلسفه را به‌خوبی می‌دانست؛ چنان‌که در ١٣٤٨ ش طی یک سخنرانی چندساعته در سالن ابن‌سینای دانشکدۀ پزشکی تهران و در جمع دانشجویان و استادان دانشکدۀ پزشکی و ادبیات و علوم انسانی، ازجمله دکتر علی شریعتی و دکتر مرتضى مطهری و محمدتقی جعفری، موضوع سیر تحول فلسفه را از ارسطو تا ملاصدرا به‌خوبی تشریح نمود. این مسئله سبب شد، سخنران بعدی یعنی دکتر شریعتی به‌سبب جامع بودن سخنرانی او، دیگر سخنرانی نکند. لواسانی پس از فارغ‌التحصیلی از دانشکدۀ پزشکی مدتی نیز به‌عنوان پزشک در روستای آستانۀ اراک مشغول به درمان روستاییان گردید و در ١٣٥٠ ش نیز دورۀ تخصصی جراحی گوش و حلق و بینی را آغاز کرد که ٣ سال به طول انجامید.
لواسانی پس از پیروزی انقلاب اسلامی، به عضویت حزب جمهوری اسلامی درآمد. او همچنین در ١٣٥٨ ش توسط همین حزب به‌عنوان کاندیدای نمایندگی نخستین دورۀ مجلس شورای اسلامی از حوزۀ تهران، شهر ری و شمیران معرفی، و سپس از سوی مردم انتخاب گردید.
وی تا ١٣٦٠ ش خدماتی شایان در عرصۀ بهداشت و درمان ارائه کرد.
او مدتی را نیز به‌عنوان عضو کمیتۀ ستاد انقلاب فرهنگی با این ستاد همکاری کرد.
سرانجام، لواسانی در هفتم تیر ١٣٦٠ در ٣٨ سالگی در دفتر حزب جمهوری اسلامی در سرچشمۀ تهران، همراه با آیت‌الله بهشتی و ٧٠ تن دیگر در یک بمب‌گذاری به شهادت رسید.
خیابانی در محلۀ قدیمی فرمانیه به نام او نام‌گذاری شده است.

مآخذ

آشنایی با مجلس شورای اسلامی، تهران، ١٣٦٠ ش؛ آشنایی با مجلس شورای اسلامی (کارنامۀ ١٣٦٠)، تهران، ١٣٦١ ش؛ «برنامۀ احزاب برای انتخاب مجلس»، اطلاعات، ١٧ بهمن ١٣٥٨ ش، شم‌ ٠٦٨‘١٦؛ پروندۀ شهید دکتر سید محمدباقر لـواسانی، سند بنیـاد شهید استان تهران، شم‌ ٤١٣‘٢٤٠‘١؛ «دکتر محمدباقر حسینی لواسانی»، جمهوری اسلامی، ١٠ اردیبهشت ١٣٥٩، شم‌ ٢٦٥؛ «زندگینامۀ شهید محمدباقر حسینی لواسانی»، جمهوری اسلامی، ١٣٦٠ ش، س ٣، شم‌ ٥٩٨؛ سدیفی، محبوبه (همسر شهید دکتر سید محمدباقر لواسانی)، پاسخ کتبی به پرسشهای کتبی مؤلف؛ «شهید سید محمدباقر حسینی لواسانی»، هفت تیر (مل‌ )؛ معرفی نمایندگان مجلس شورای اسلامی از آغاز انقلاب شکوهمند اسلامی ایران تا پایان دورۀ پنجم قانون‌گذاری، تهران، ١٣٧٨ ش؛ نیز:

Hafte Tir, www.haftetir.ir/ index-aspx?pid=٩٩& articleide=٨١٦٨.
شهرزاد رحیمی گابیه