دانشنامه تهران بزرگ - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٧٩٢ - حکیم الهی لواسانی
حکیم الهی لواسانی
نویسنده (ها) : مینا احمدیان
آخرین بروز رسانی : پنج شنبه ٢١ آذر ١٣٩٨
تاریخچه مقالهحکیمالٰهی لواسانی \ hakīm elāhī-ye lavāsānī\ ، یا حکیمالٰهی ثانی، میرزا شمسالدین (١٢٥٢-١٣٣٦ ق/ ١٨٣٦- ١٩١٨ م)، عالم دینی، ریاضیدان، حکیم، فیلسوف و از بزرگان لواسان.
از آغاز زندگی او آگاهی چندانی در دست نیست. وی فرزند میرزا محمدجعفر ملقب به حکیمالٰهی اول است که از خاندان مشهور ساداتاخوی ساکن در لواسان به شمار میرفت (آقابزرگ، ١(٢)/ ٨٤٥).
حکیمالٰهی ثانی حکیمی بزرگ و از شاگردان طراز اول حاج ملا هادی سبزواری در سبزوار بود و در علم کلام، حکمت و ریـاضی مهـارتی خاص داشت. پس از پایان تحصیل در ١٢٧٦ ق/ ١٨٥٩ م از سبزوار به تهران مراجعت کرد و سپس به تدریس مشغول شد (ایزدگشسب، ٥٨؛ تربیت، ٥١٥؛ قزوینی، ٣٩؛ بامداد، ٢/ ١٥٢). از شاگردان او میتوان به شیخ محمدعلی لواسانی (د ١٣٩٣ ق) اشاره کرد (صدوقی، ١٨٦).
حکیمالٰهی ثانی که از علمای سرشناس تهران به شمار میرفت و در میان خاص و عام از اعتباری ویژه برخوردار بود، در ١٣٣٦ ق در ٨٤ سالگی در تهران درگذشت و در گورستان صفاییه نزدیک مزار ابنبابویه دفن شد (بامداد، قزوینی، همانجاها).
مآخذ
آقابزرگ طهرانی، طبقات اعلام الشیعة، قرن ١٤ ق، نجف، ١٣٧٥ ق/ ١٩٥٦ م؛ ایزدگشسب، اسدالله، شمس التواریخ، بهکوشش عبدالباقی ایزدگشسب، تهران، ١٣٤٥ ش؛ بامداد، مهدی، شرح حال رجال ایران، تهران، ١٣٤٧ ش؛ تربیت، بهکوشش محمدحسین فروغـی (١٣١٦ ق، شم ١٢٩)، کتابخانۀ ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران، سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، ج ١ (شم ١-٢١١)؛ صدوقی سها، منوچهر، حاشیه بر معجم الحکماء مرتضى مدرس گیلانی، تهران، ١٣٨٤ ش؛ قزوینی، محمد، «وفیات معاصرین»، یـادگار، تهـران، ١٣٢٥ ش، س ٣، شم ٥.
مینا احمدیان