دانشنامه تهران بزرگ - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٩٠٢ - دیزین، گردنه
دیزین، گردنه
نویسنده (ها) : ناصر پازوکی طرودی
آخرین بروز رسانی : جمعه ٢٢ آذر ١٣٩٨
تاریخچه مقالهدیزین، گردنه \ gardane-ye dīzīn\ ، گردنهای واقع در ٣٩ کیلومتری شمال غربی لشکرک و در ١٠کیلومتری غرب شهر شمشک، در ارتفاع ٢٧٢‘ ٣ متری از سطح دریا.
این گردنه نقطۀ مرزی شهرستانهای شمیران و کرج است و آبریز آن در غرب به ولایترود در گاجره، و در پایان در گچسر به رودخانۀ کرج میریزد. آبریز شرق گردنۀ دیزین نیز به روستای دربندسر، و از آنجا در روستای دورود به رودخانۀ شمشک میپیوندد و یکی از سرچشمههای رودخانۀ جاجرود را تشکیل میدهد.
در جنوب گردنۀ دیزین، کوههای برهچر (محل چریدن و علف خوردن بره) با ارتفاع ٣٨٩‘ ٣ متر، و سیچال با ارتفاع ٧١٩‘ ٣ متر واقعاند. در غرب کوه برهچر، پیست اسکی دیزین وجود دارد. برای تأمین امکانات رفاهی و ایجاد نظم و ترتیب امور مربوط به علاقهمندان به اسکی که به این محل مراجعه میکنند، بخش وسیعی از کوه را به درازای حدود ٣٠٠ متر و پهنای متوسط ٥٠ متر بریده، و هموار کردهاند که از آن بهعنوان پارکینگ استفاده میشود.
در شمال شرق گردنۀ دیزین، بلندیهای کلونبستک (کلون بستۀ کوچک)، و قلۀ بلند خورتوئک با ارتفاع ١٥٦‘٤ متر واقع است که یکی از ذخایر آبی مهم منطقه به شمار میرود و از دامنههای شمالی و جنوبی آن بیش از ٢٠٠ چشمه میجوشد که در سراسر سال، آب آنها روان است. در حد فاصل میان گردنۀ دیزین و کوه کلونبستک، دکل مخابراتی منطقه نصب شده است. جادۀ لشکرک به شمشک پس از گذر از شمشک و رسیدن به گردنۀ دیزین، با دهها پیچ تند و شیب زیاد و کاملاً به صورت مارپیچی به روستای دیزین، و سپس گاجره متصل میشود و سرانجام در گچسر به جادۀ چالوس میپیوندد. این راه تنها برای آمد و رفت وسایل نقلیۀ سبک و سواری است و در روزهایی که برف و یخبندان وجود ندارد، مناسب است و حدود ٢٠کمـ مسیر رسیدن به چالوس را کوتاهتر میکند.
گردنۀ دیزین آخرین نقطۀ شمال غربی شهرستان شمیران به شمار میرود و بهسبب بلندی زیاد و اشراف کامل بر نواحی اطراف پیوسته پذیرای صدها مسافری است که در آنجا توقف میکنند تا چشماندازهای زیبای منطقه را ببینند و یا نخستین برف هر ساله را در آنجا لمس نمایند.
ناصر پازوکی طرودی