حسین‌آباد، مزرعه \ mazraʾe-ye hoseyn-ābād\ ، از مزارع آباد شمیران در دورۀ قاجار، و امروزه محله‌ای در شمال شرقی تهران، واقع در محدودۀ منطقۀ ٤ شهرداری.
حسین‌آباد در دورۀ ناصری به محمدحسین خان مشیرخلوت، از رجال آن دوره، تعلق داشته است (بامداد، ٥/ ٢٣٤). برخی از رجال آن دوره به‌سبب آب‌وهوای خوش این منطقه، عمارتی در آنجا برپا کرده بودند (اعتمادالسلطنه، ١٧).
گفته می‌شود که مزرعۀ حسین‌آباد در دورۀ مظفری همچون باغ روستای مبارک‌آباد (ه‌ م) که در جوار این مزرعه واقع بوده، به عین‌الدوله (د ١٣٠٦ ش)، صدراعظم مظفرالدین شاه، تعلق داشته و پس از فروش، به تملک رضا خان هروی (بصیرالدوله) درآمده است. امروزه (دهۀ ١٣٨٠ ش)، خاندان هروی در حسین‌آباد شناخته‌شده‌اند («شناسنامه ... »، بش‌ ).
مزرعۀ حسین‌آباد پس از دورۀ قاجار به‌سبب گستردگی آن، از توابع دو روستای مجیدآباد (ه‌ م) و لویزان (ه‌ م) به شمار می‌آمده است (نک‌ : فرهنگ ... ، ١/ ١٩٨، ٢٠٠-٢٠١).
این مزرعه بعدها که از وسعت آن کاسته شد، اراضی‌ای را در بر می‌گرفت که از غرب به سلطنت‌آباد (امروزه پاسداران)، از جنوب به مبارک‌آباد، و از شرق به لویزان محدود می‌شد (معتمدی، ٣٧٢). حسین‌آباد در اواسط دهۀ ١٣٤٠ ش، همانند دیگر اراضی شمیران، در جریان توسعۀ شهری، ضمیمۀ شهر تهران، و به یکی از محله‌های این شهر بدل شد.
براساس تقسیمات شورایاری محله‌ها در ١٣٨٧ ش، محله‌های حسین‌آباد و مبارک‌آباد با یکدیگر ادغام شدند و از آن پس، یک محله به شمار آمدند. امروزه (١٣٨٨ ش)، محلۀ حسین‌آباد از شمال به بزرگراه شهید بابایی، از جنوب به بزرگراه شهید زین‌الدین، از شرق به بزرگراه امام علی، و از غرب به بزرگراه شهید صیاد شیرازی منتهی می‌شود («شناسنامه»، بش‌ ).

مآخذ

اعتمادالسلطنه، محمدحسن، روزنامۀ خاطرات، به کوشش ایرج افشار، تهران، ١٣٤٥ ش؛ بامداد، مهدی، شرح حال رجال ایران، تهران، ١٣٥٧ ش؛ «شناسنامۀ محلات»، شهرداری منطقۀ ٤ تهران (مل‌ )؛ فرهنگ جغرافیایی ایران (آبادیها)، استان مرکزی، دایرۀ جغرافیایی ستاد ارتش، تهران، ١٣٢٨ ش؛ معتمدی، محسن، جغرافیای تاریخی تهران، تهران، ١٣٨١ ش؛ نیز:

Region٤,http:/ / region٤.tehran.ir/ Default.aspx?language= fa-IR&PageContentID=٣٠٣١&tabid=٢١٤٩٩ (acc.Nov. ١٧, ٢٠٠٩).

حسن موسوی‌زاده