دانشنامه تهران بزرگ - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٧٦٠ - حدیقه
حدیقه
نویسنده (ها) : حسن موسوی زاده
آخرین بروز رسانی : پنج شنبه ٢١ آذر ١٣٩٨
تاریخچه مقالهحدیقه \ hadīqe\ ، یا وجیهیه، رحمتآباد، حدیقةالرحمان، در گذشته باغ و روستا و امروزه محلهای میان محلههای احتسابیه و دارآباد واقع در منطقۀ ١ شهرداری تهران.
نام حدیقه (= باغ) به سبب موقعیت جغرافیایی و سرسبزی این مکان، بر آن نهاده شده است (طباطبایی، ٧٠). حدیقه در گذشته به امینالسلطان ــ صدراعظم ناصرالدین شـاه ــ تعلق داشتـه است (اعتمادالسلطنه، ١٠٩١، ١١١٤، ١١٧٩؛ بامداد، ٤/ ٤٩) و در ١٣٢٦ ش، یکی از بازاریان به نام اساسی آن را خریداری کرد (ستوده، ١/ ٣٣٥).
اهالی حدیقه در گذشته بیشتر به کشاورزی و زراعت میپرداختند. گندم، جو، گوجهفرنگی، به، گیلاس و گردو از مهمترین محصولات کشاورزی روستای حدیقه به شمار میرفت و آب مورد نیاز این روستا نیز از طریق قنات تأمین میشده است (کریمان، ١/ ٥٠٥). حدیقه به سبب دارا بودن هوایی خوش و مطبوع از تفرجگاهها و ییلاق مردم تهران به شمار میآمده است ( فرهنگ ... ، ١/ ٦٦).
این آبادی در سرشماری ١٣٣٥ ش، ٢٧ تن جمعیت داشته است ( گزارش ... ، ٢). در سالهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی با گسترش هرچه بیشتر شهر تهران، اراضی حدیقه به انضمام کلانشهر تهران درآمد و به یکی از محلههای شمیران بدل شد. این محله از شمال غربی به محلۀ دارآباد، از شمال شرقی به محلۀ احتسابیه، و از جنوب به محلۀ ازگل محدود است (طباطبایی، همانجا؛ نقشه ... ). بوستانهای البرز، گلدانی و نفت، بیمارستان ارتش (٥٠٥) و همچنین شهرکهای نفت و البرز از جملۀ اماکن عمومی محلۀ حدیقه به شمار میآیند (طباطبایی، همانجا؛ محمودیان، ٢٠، ٣٠).
مآخذ
اعتمادالسلطنه، محمدحسن، روزنامۀ خاطرات، به کوشش ایرج افشار، تهران، ١٣٥٦ ش؛ بامداد، مهدی، شرح حال رجال ایران، تهران، ١٣٥٧ ش؛ ستوده، منوچهر، جغرافیای تاریخی شمیران، تهران، ١٣٧١ ش؛ طباطبایی، محمدهادی و دیگران، تهران ١٠٠، ویژهنامۀ صد سالگی شهرداری تهران، تهران، ١٣٨٧ ش؛ فرهنگ جغرافیایی ایران (آبادیها)، استان مرکزی، دایرۀ جغرافیایی ستاد ارتش، تهران، ١٣٢٨ ش؛ کریمان، حسین، قصران (کوهسران)، تهران، ١٣٥٦ ش؛ گزارش مشروح حوزۀ سرشماری تهران، وزارت کشور، ١٣٣٧ ش؛ محمودیان، علیاکبر و دیگران، اطلس شهرستان شمیران، تهران، ١٣٨١ ش؛ نقشۀ راهنمای منطقۀ یک تهران، گیتاشناسی، تهران، ١٣٧٧ ش، شم ٣٠١.
حسن موسویزاده