جائیج \ jāʾīj\ ، یا جائیچ، روستایی کهن از توابع لواسان کوچک و امروزه محله‌ای در شهر لواسان.
جائیج با آب‌وهوایی سرد در گذشته از روستاهای آباد لواسان کوچک به شمار می‌آمد ( فرهنگ ... ، ١/ ٥٠)، هرچند از سابقۀ این آبادی در دورۀ پیش از قاجار اطلاعی روشن در دست نیست. در ١٢٩٦ ق/ ١٨٧٩ م اعتمادالسلطنه در رکاب ناصرالدین شاه قاجار به آبادی جائیج سفر کرده، و گزارشی از آن آبادی در اختیار خاورشناس روس، برنارد درن (١٨٠٥-١٨٨١ م/ ١٢٢٠- ١٢٩٨ ق) گذاشته است (٤/ ١٨٧٣-١٨٧٧). او در این گزارش آورده است که از جائیج تا رودخانۀ جاجرود آثار خرابه‌های بسیاری دیده می‌شود. در گذشته در کنار رودخانۀ جاجرود روستای دیگری جز روستای جائیج وجود نداشته؛ ازهمین‌رو، اعتمادالسلطنه در وجه تسمیۀ جاجرود گفته است به سبب نزدیکی رودخانۀ جاجرود به روستای جائیج ابتدا نام آن رودخانه جائجه‌رود بوده، سپس بر اثر کثرت استعمال به جاجرود بدل گشته است. او همچنین آثار خرابه‌های بسیاری را که در انتهای روستای جائیج واقع بوده، و حصارک نام داشته، قلعه و محکمۀ روستای جائیج دانسته و معتقد است که یا عربها پس از استیلا بر ایران، در این محل این قلعه را ساخته‌اند، یا از پیش ایرانیان برای حفاظت از یکی از راههای مازندران که از افجه و لار به شهر نور و رویان می‌رفته است، آن را بنا کرده‌اند (همانجا).
جائیج در ١٢٩٦ ق/ ١٨٧٩ م دارای ٣ تا ٤ خانوار جمعیت بوده (همو، ٤/ ١٨٧٢) و در سدۀ ١٤ ق، ٣ دانگ این روستا وقف مدرسۀ صدر از مدرسه‌های مشهور تهران بوده است (معصوم‌علیشاه، ٣/ ٦٣٦). روستای جائیج در سرشماری ١٣٣٥ ش، ٧٠ تن جمعیت داشته است ( گزارش ... ، ٢).
اقتصاد این روستا بر پایۀ کشاورزی استوار بوده، و گندم، جو، لوبیا، سیب و آلبالو از مهم‌ترین محصولات آن به شمار می‌آمده است. آب مورد نیاز برای آشامیدن از قنات، و آب کشاورزی روستا از طریق کندرود تأمین می‌شده است ( فرهنگ، ١/ ٥٠؛ کریمان، ١/ ٤٤٦).
در ١٣٤٩ ش که لواسان به صورت شهر درآمد، روستاهای هم‌جوار در آن مستحیل شدند و از آن هنگام روستای جائیج و روستای هم‌جوارش، گلندوک، جزئی از محدودۀ شهر لواسان محسوب می‌شوند. بنای امامزاده عبدالله از نوادگان امام موسى کاظم (ع) در این محله واقع شده است.

مآخذ

اعتمادالسلطنه، محمدحسن، مرآة البلدان، به کوشش عبدالحسین نوایی و هاشم محدث، تهران، ١٣٦٨ ش؛ فرهنگ جغرافیایی ایران، دایرۀ جغرافیایی ستاد ارتش، تهران، ١٣٢٨ ش؛ کریمان، حسین، قصران ( کوهسران)، تهران، ١٣٥٦ ش؛ گزارش مشروح حوزۀ سرشماری تهران، وزارت کشور، تهران، ١٣٣٧ ش؛ محمودیان، علی‌اکبر و دیگران، اطلس شهرستان شمیران، تهران، ١٣٨١ش؛ معصوم علیشاه، محمدمعصوم، طرائق الحقائق، به کوشش محمدجعفر محجوب، تهران، ١٣٤٥ ش.

حسن موسوی‌زاده