دانشنامه تهران بزرگ - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٥٩٥ - پنج تن، امامزادگان
پنج تن، امامزادگان
نویسنده (ها) : حسن موسوی زاده
آخرین بروز رسانی : یکشنبه ١٧ آذر ١٣٩٨
تاریخچه مقالهپنجتن، امامزادگان \ emām-zādegān-e panj-tan\ ، یا امامزادگان لویزان، بقعهای در شمال خاوری شهر تهران، واقع در منطقۀ ٤ شهرداری.
بقعۀ امامزادگان پنجتن که بنابر زیارتنامۀ ایشان، مرقد ٤ برادر به نامهای سالم، ابوطالب، رضا و رحیم، و بنابه روایتی دیگر مرقد ٥ برادر به نامهای سالم، ابوطالب، صائم، رحیم و حسین است و نسب آنان به امام زینالعابدین (ع) بازمیگردد، بر فراز تپهای در خیابان شهید فرشادی در محلۀ لویزان واقع است (محمودیان، ٢٤٥؛ مصطفوی، ١/ ٢٣٩؛ سبزعلیان، بش ؛ بلاغی، ١٢٦). این بقعه دارای بنایی چهارگوش به ابعاد ٧×٧ متر با پوشش گنبدی است، و ضریح آن مشبک، معروف به جعفری و سبزرنگ است (سروقدی، ٢٢؛ «امامزادهها ... »، بش ).

از قدمت بنای اصلی بقعه اطلاعی روشن در دست نیست. بقعه بنایی ساده داشته که بر روی پوششی گنبدی ـ شکل استوار بوده است؛ در دورۀ قاجار بر ٤ طرف آن ایوان افزوده شده و پس از برپایی ایوانها، روی گنبد را با شیروانی پوشاندهاند (مصطفوی، بلاغی، همانجاها). این بنا در ١٣٧٦ ش بازسازی شد و ظاهراً مساحت صحن آن به ٤٦٠ مـ٢ افزایش یافت («امامزاده پنجتن»، بش ). بقعۀ امامزادگان پنجتن فاقد هرگونه اهمیت هنری و تاریخی است؛ ولی بهسبب موقعیتش دارای چشماندازهایی زیبا بر محلههای شمیران است (مصطفوی، همانجا).
مآخذ
«امامزاده پنجتن»، کتاب اول (مل )؛ «امامزادههای تهران»، امامزادهها (مل )؛ بلاغی، عبدالحجت، تاریخ تهران، قسمت شمالی و مضافات، شمران قدیم، قم، ١٣٥١ ش؛ سبزعلیان، مرضیه، «روستای لویزان و امامزاده پنجتن در گذر تاریخ»، همشهری محله، ١٣٨٣ ش، شم ٣٩؛ سروقدی، محمدجعفر، بقاع متبرکۀ استان تهران، تهران، ١٣٨٤ ش؛ محمودیان، علیاکبر، نگاهی به تهران از آغاز تا کنون، تهران، ١٣٨٤ ش؛ مصطفوی، محمدتقی، آثار تاریخی طهران، تهران، ١٣٦١ ش؛ نیز:
Emamzadeha, http:/ / emamzadeha.blogfa.com/ cat-٤. aspx; Ketabeavval, www.ketabeavval.ir/ Tehran/ ٢٣٠٩. aspx.
حسن موسویزاده