بقیةالله (عج)، بیمارستان \ bīmārestān-e baqiyyat-ol-lāh\ ، بیمارستانی دولتی و فوق‌تخصصی در خیابان ملاصدرا، واقع در محدودۀ شهرداری منطقۀ ٣ تهران. این بیمارستان به‌عنوان مرکز آموزشی ـ درمانی زیر نظر دانشگاه علوم پزشکی بقیةالله الاعظم (عج) مشغول به فعالیت است.
ساخت این بیمارستان از ١٣٥٥ ش آغاز شد و با انقلاب اسلامی، وقفه‌ای در آن به وجود آمد، اما سرانجام این بیمارستان در ١٣٦٤ ش، به بهره‌برداری رسید. امروزه (١٣٩٠ ش)، مساحت بیمارستـان ٧٠ هـزار مـ٢ است که به صورت ٣ یال به هم پیوسته در ١٥ طبقه متمرکز شده، و افزون بـر اعیـان، دارای تقریباً ٤٠ هزار مـ٢ عرصه و محوطۀ فضای سبز است. این بیمارستان از شمال به خیابان ملاصدرا، از جنوب به ستاد مرکزی دانشگاه بقیة‌الله (عج)، از غرب به خیابان خوارزمی، و از شرق به خیابان شیخ بهایی منتهی می‌شود. بیمارستان بقیة الله افزون بر بنای اصلی، دارای درمانگاهی مجهز با مساحت ٠٠٠‘٨ مـ٢ است که ٥٧ بخش بستری، ٧٢٢ تخت ثابت، ٦٣٣ تخت فعال و ٢٢ اتاق عمل دارد و به سبب تنوع و تعدد خدمات درمانی روزانه به طور متوسط، پذیرای ٠٠٠‘ ٣ مراجعه‌کنندۀ سرپایی است.
مأموریت اولیۀ بیمارستان بقیةالله (عج)، ارائۀ خدمات بهداشتی و درمانی به کارکنان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و خانوادۀ آنان بود، اما با تأسیس دانشگاه علوم پزشکی بقیة الله (عج) در دهۀ ١٣٧٠ ش، مأموریت آموزش و تربیت کادر پزشکی، از سطوح کاردانی تا فوق‌تخصصی نیز به این مرکز محول شد. در حال حاضر، این مرکز افـزون بر ارائۀ خدمات بهداشتی ـ درمانی به کارکنان سپاه پاسداران و خانوادۀ آنان، به دیگر کارکنان نیروهای مسلح و خانوادۀ آنان، نیز خدمت‌رسانی می‌کند. امروزه این بیمارستان به‌عنوان یک مرکز آموزشی، درمانی و پژوهشی، به‌سبب داشتن فعالیتهای آموزشی و تحقیقاتی با دیگر مراکز مهم علمی و پژوهشی کشور و مراکز علمی بین‌المللی تعاملات علمی ـ پژوهشی نیز دارد.
برخی بخشهای موجود در این بیمارستان عبارت‌اند از: همودیالیز، پیوند کلیه، داخلی مردان، داخلی زنان، جراحی مردان و زنان، اعصاب و روان مردان و زنان، نورولوژی و طب فیزیکی مردان و زنان، اطفال، نوزادان، ارتوپدی، اورولوژی مردان و زنان، جراحی عروق ـ ترمیمی ـ توراکس مردان، جراحی عمومی مردان و زنان، بخش مراقبتهای ویژۀ قلبی، داخلی قلب مردان و زنان، آنژیوگرافی قلب (کت لب)، بخش مراقبتهای ویژۀ قلبی، زنان و زایمان، نورولوژی و طب فیزیکی مردان، اورژانس مردان و زنان، سنگ‌شکن کلیه، اکوکاردیوگرافی ازوفاژیال، شیمی درمانی، تنفس مکانیکی، آندوسکوپی ـ کلونسکوپی ـ برونکوسکوپی، روان‌شناسی، کاردرمانی، و کلینیک کاردرمانی.
همچنین امروزه افزون بر نیروهای مسلح، بالغ بر ٤٠ سازمان و شرکت و بیمه طرف قرارداد این بیمارستان‌اند و بیمه‌گزاران آن مراکز می‌توانند از خدمات بهداشتی، درمانی، تخصصی و فوق‌تخصصی این مرکز درمانی بهره‌مند شوند.
این بیمارستان همراه با بیمارستانهای قلب جماران و نجمیه و مرکز تخصصی دندان‌پزشکی امام خمینی (ره) زیر نظر دانشگاه علوم پزشکی بقیةالله (عج) اداره می‌شود. طبق مادۀ ١٢ اساسنامۀ این دانشگاه، مسئولان بیمارستانهای وابسته به آن ازجمله بیمارستان بقیةالله (عج) مطابق دستورالعمل انتصابات سپاه پاسداران و به پیشنهاد فرمانده دانشگاه به مدت ٣ سال منصوب می‌شوند و عزل آنان نیز با پیشنهاد فرمانده دانشگاه و مطابق دستورالعمل انتصابات است. دانشگاه می‌تواند با تصویب فرمانده کل سپاه از مقدورات بیمارستانهای تابعۀ نیروهای در رابطه با امور آموزشی مربوط استفاده کند.

مآخذ

«اساسنامۀ دانشگاه علوم پزشکی بقیةالله (عج)»، انجمنهای ایران پردیس (مل‌ )؛ «بخشهای بستری»، «بیانیۀ رسالت بیمارستان بقیة الله اعظم (عج)»، «تاریخچۀ بیمارستان»، بیمارستان بقیة الله اعظم (مل‌ )؛ دانشگاه علوم پزشکی بقیة الله (عج) (نک‌ : مل‌ )؛ نیز:

Baq, www.baq.ir/ index.php?option=com_content & view=article&id=٥٢&Itemid=٦٧ (acc. Jan. ١, ٢٠١١); Bmsu, www.bmsu.ac.ir/ Services/ Departments/ ?ObjId=١٩٥&PageId=١٩٨ (acc. Jan. ١, ٢٠١١); IranPardis, www.iranpardis.com/ thres٨٢٦٣٢.html (acc. Jan. ١, ٢٠١١).
حسن موسوی‌زاده