مهدی‌آباد \ me(a)hdī-ābād \ ، روستایی آباد در دورۀ قاجار که در دهۀ ١٣٢٠ ش متروک شد.
مهدی‌آباد که زمینهای آن به اراضی امانیه (گنج‌آباد) متصل بود، در گذشته روستایی از توابع شمیران به شمار می‌آمد. این روستا در ٧ کیلومتری شمال جادۀ دماوند و ١٢کیلومتری جنوب خاوری تجریش و بر سر راه شوسۀ تهران به دماوند قرار داشته است (ستوده، ٢ / ٧٦٩؛ فرهنگ ... ، ١ / ٢١٥؛ معتمدی، ٣٩٦).
مهدی‌آباد متعلق به محمدحسین خان مشیرخلوت ــ از رجال دورۀ ناصری ــ و روستایی آباد بوده است (اعتمادالسلطنه، ٨٥٣). این روستا بعدها به تملک ارباب مهدی یزدی ــ از نمایندگان مجلس شورای ملی ــ درآمد (ستوده، ١ / ٣١٦). دو آسیاب واقع در اطراف قلعه‌ای با طول و عرض میان ٨٠ تا ٩٠ متر، در دورۀ آبادانی مهدی‌آباد در این روستا وجود داشته است. بنابر گزارش ستوده، در دهۀ ١٣٢٠ ش، از این قلعه تنها بقایایی برجای مانده بود (همو، ٢ / ٧٦٩).
در این قلعه قناتی معروف به قنات مهدی‌آباد وجود داشت. این قنات که از موقوفه‌های آستان حضرت عبدالعظیم حسنی (ع) به شمار می‌آمد، از اراضی باغ صبا سرازیر می‌شد. رشته‌ای از این قنات وارد خیابان بهار می‌شد و از گوشۀ شمال خاوری بیمارستان شمارۀ ٢ ارتش داخل بیمارستان ظاهر می‌شد. رشتۀ دوم این قنات نیز در ١٣٢٠ ش توسط سفارت آمریکا خریداری، و آب آن از طریق لوله به سمت سفارتخانه جاری شد؛ از این‌رو، زمینهای روستای مهدی‌آبادی به تدریج خشک و متروک گشت و رو به زوال نهاد و بعدها با گسترش تهران به این شهر ضمیمه شد (بلاغی، ٧٩؛ «تاریخچه»، بش‌ ).

مآخذ

اعتمادالسلطنه، محمدحسن، روزنامۀ خاطرات، به کوشش ایرج افشار، تهران، ١٣٤٥ ش؛ بلاغی، عبدالحجت، تاریخ تهران، قسمت شمالی و مضافات، شمران قدیم، قم، ١٣٥٠ ش؛ «تاریخچه»، منطقۀ ٤ (مل‌ )؛ ستوده، منوچهر، جغرافیای تاریخی شمیران، تهران، ١٣٧١-١٣٧٤ ش؛ فرهنگ جغرافیایی ایران (آبادیها)، استان مرکزی، دایرۀ جغرافیایی ستاد ارتش، تهران، ١٣٢٨ ش؛ معتمدی، محسن، جغرافیای تاریخی تهران، تهران، ١٣٨١ ش؛ «موقوفات آستان قدس حضرت عبدالعظیم علیه‌السلام»، عبدالعظیم (مل‌ )؛ «ویژگیهای بستر طبیعی»، منطقۀ ٧ (مل‌ ‌)؛ نیز:

Abdulazim, www.abdulazim.com / persiannet / nozooraat / nozooraat.htm; Region٤, http: / / region٤.ir / Default.aspx? language=en-US&PageContentID=٣٠٣٦&tabid=٢١٤٩٩ (acc. Des. ١, ٢٠٠٩); Region٧, http: / / region٧.ir / Default. aspx?tabid=١٩٤٩٢&language=en-US (acc. Des. ١,٢٠٠٩).
حسن موسوی‌زاده