دانشنامه تهران بزرگ - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ١٥٢ - اشگرد
اشگرد
نویسنده (ها) : ناصر پازوکی طرودی
آخرین بروز رسانی : جمعه ١٥ آذر ١٣٩٨
تاریخچه مقالهاشگرد \ ašgerd\ ، یا اَشگرود، سابقاً روستایی واقع در دهستان لواسان کوچک که با آبگیری سد لتیان به زیر آب رفت. وجه تسمیۀ این روستا بدین گونه است که رود بسیار کوچکی از میان آن عبور میکرده، و از شمال به جنوب جریان داشته است. این رود آنقدر کوچک و کمآب بود که آب آن را به اشک چشم تشبیه کرده بودند و اشگرود میخواندند. اهالی قدیمی لواسان آن را اشگرد تلفظ میکنند.
این روستا که در گذشته در سمت جنوب محلۀ شورکاب و محلۀ جائیج لواسان و پس از روستاهای سربیشه و گهواره و گلو قرار داشت، در موقعیت جغرافیایی °٥١ و ´٣٧ و ´´٤٥ طول شرقی، و°٣٥ و ´٤٩ و ´´١٠ عرض شمالی، و ارتفاع متوسط ٧٠٠‘ ١ متر از سطح دریا واقع بود.
با احداث سد لتیان، این روستا تخلیه شد و مردم آن به دیگر نقاط مهاجرت کردند. مالک اصلی روستا خانوادۀ امیرعلایی بودند که به علاءالدوله شهرت داشتند. شغل این افراد بیشتر دامداری و کشاورزی بود و برای تأمین آب مزارع از جاجرود و سرریز آب چشمههای محلات جائیج و گلندوک و چند چشمۀ فصلی دیگر از دامنههای جنوبی کوه ورجین بهرهبرداری میکردند. نزدیکی این روستا به جاجرود، موجبات سرسبزی و شادابی باغات و مزارع و خنکی هوای آن را فراهم میکرد.
نام این روستا را امروزه فقط در خاطر افراد کهنسال لواسان میتوان یافت و در خاطر دو، سه نسل جدید که عمرشان ممکن است بالای ٥٠ سال هم باشد، جایی باز نکرده است و با آن بیگانهاند. آنچه از گفتۀ افراد مسن لواسان کوچک دربارۀ روستای اشگرود برمیآید، حکایت از زیبایی، آبادانی، سرسبزی و خلقوخوی بسیار خوب مردم این روستا دارد.
ناصر پازوکی طرودی