دانشنامه تهران بزرگ - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ١٣٠٦ - کلان، مزرعه
کلان، مزرعه
نویسنده (ها) : ناصر پازوکی طرودی
آخرین بروز رسانی : دوشنبه ١٩ خرداد ١٣٩٩
تاریخچه مقالهکلان، مزرعه \ mazraºe-ye kalān \ ، در گذشته مزرعه و امروزه باغی واقع در شمال و شمال شرقی آبشار هِنزک. این باغ با ارتفاع ٧٨٢‘١ متر از سطح دریا، در فاصلۀ ٧٠٠متری شمال محلۀ ناران لواسان کوچک و در غرب و متصل به اراضی روستای هنزک جای دارد.
در غرب مزرعۀ کلان، دره و آبراههای قراردارد که از جنوب روستای انباز آغاز میشود و به تنگ نبی موسوم است. این تنگه در میانۀ راه، درۀ باغ پایین، و در نزدیکی آبشار هنزک، گِل اوک (= آب گِل) نامیده میشود. گِل اوک شبیه باتلاقی کوچک است و در گذشته اهالی روستاهای اطراف برای درمان برخی از بیماریهای پوستی و یا دردهای مفصلی از آن استفاده میکردهاند، ولی امروزه این عمل چندان رواج ندارد.
بنا بر گفتۀ اهالی روستای هنزک، مزرعۀ کلان در گذشته مسکونی بوده، و آبادیای کوچک در آنجا قرار داشته است؛ اما بهسبب خشک شدن چشمۀ آب آنجا، اهالی آن به روستاهای هنزک و سینک رفتهاند.
با توجه به کاوشهای به عمل آمده، در این مزرعه بقایایی از سفالهای مربوط به سدههای ٩-١٣ ق مشاهده شده است. در محلی نیز دو قطعه سنگ پاکتراش وجود دارد که با توجه به شواهد یادشده میتوان احتمال داد که این محل در گذشته مسکونی بوده است.
امروزه (١٣٩١ ش) تمامی مزرعۀ کلان تبدیل به باغ شده، و درختهای گیلاس، سیب، آلبالو و گردو در آن کاشته شده است.
ناصر پازوکی طرودی