فرشته، مسجد \ masjed-e ferešte \ ، مسجدی واقع در خیابان ولیعصر، ابتدای خیابان فرشته (شهید فیاضی) و در محدودۀ منطقۀ ١ شهرداری تهران.
این مسجد در ١٣٤٠ ش در زمینی به مساحت ٧٠٠ مـ٢ با تلاش آیت الله سید احمد خوانساری و شماری از افراد خیّر، در محلۀ نوتأسیس فرشته بنا نهاده شد. گفته می‌شود نقشۀ مسجد را استاد حسین لرزاده ترسیم، و مهندس فرزانه آن را اجرا کرده است.
ساختمان مسجد در ٣ طبقه دارای قوسی مقعر است و نمای آن را ١٢ پنجرۀ باریک و بلند که میان آنها کاشی‌کاری شده، تشکیل داده است. مسجد فرشته دارای گنبد و دو گلدستۀ کاشی‌کاری شده است و به‌سبب ارتفاع زیاد ساختمان، گلدسته‌ها کوتاه ساخته شده‌اند.
در دو سوی ساختمان، دو درِ ورودی مخصوص بانوان و آقایان قرار دارد. در وسط ساختمان نیز، پله‌هایی به زیر مسجد راه دارد که سرویسهای بهداشتی در آنجا ست.
نمازخانۀ مردانه با محراب کاشی‌کاری، و یک آبدارخانه در طبقۀ همکف قرار دارد. از خصوصیات این بخش می‌توان به ساخت دیوارها در امتداد قبله اشاره کرد، به طوری که اگر نمازگزار به موازات دیوارها بایستد، دقیقاً در مختصات قبله قرار می‌گیرد. دیوارها با سنگ مرمر زردرنگ رگه‌دار پوشیده شده است.
نمازخانۀ بانوان در طبقۀ دوم قرار دارد که به صورت بالکنی بزرگ تا نیمۀ نمازخانۀ مردانه پیش آمده است. ضلع جنوبی نمازخانۀ بانوان که رو به سوی محراب طبقۀ همکف است، دیوار ندارد و نمازگزاران را به محراب و امام جماعت متصل می‌کند. در طبقۀ سوم ساختمان، کتابخانه‌ای با ظرفیت ٠٠٠‘٢ جلد کتاب واقع است.
در زیرزمین مسجد فرشته تا منتهاالیه ضلع جنوبی زمین آن آشپزخانه‌ای مجهز در ١٥٠ مـ٢ واقع شده که در ایام ویژۀ طبخ نذری، غذای ٧ هزار تن را تأمین می‌کند. این مسجد آسانسوری نیز برای حمل غذا و افراد دارد که با توجه به سال ساخت از ویژگیهای منحصر به ـ فرد آن به شمار می‌آید.
نخستین امام جماعت مسجد فرشته، آیت‌الله سید مرتضى جزایری بوده، و پس از او، آیت‌الله موسوی همدانی این مسئولیت را بر عهده داشته است. از ١٣٧٠ ش تاکنون (١٣٨٩ ش) نیز، آیت‌الله سید هاشم رسولی محلاتی، رئیس دفتر فتاوی و وجوهات آیت‌الله خامنه‌ای، مسئولیت امامت این مسجد را عهده‌دار است. مسجد فرشته به صورت هیئت امنایی اداره می‌شود.
در ١٣٧٤ ش، قواره زمینی بـه مسـاحت ٧٠٠ مـ٢ در ضلع غربی مسجد توسط هیئت امنا و افراد خیر محل خریداری، و در دو طبقه بنا شد. صندوق قرض‌الحسنۀ مسجد فرشته (تأسیس: ١٣٦٠ ش)، پاساژی با ٤ دهنه مغازه که به دارالکتب الاسلامیه و خدمات رایانه‌ای به صورت اجاره واگذار گردیده است و نیز کانون فرهنگی ـ هنری فرشته (تأسیس: ١٣٨٦ ش) جملگی در این ساختمان واقع شده‌اند.
همچنین زمینی دیگر به مساحت ٧٠٠ مـ٢ در ضلع غربی کانون فرهنگی توسط هیئت امنای مسجد فرشته خریداری شده که در ٤ طبقه به امور درمانی اختصاص یافته است. این درمانگاه خیریه شامل داروخانه، آزمایشگاه و تعدادی مطب است.

مأخذ

امیری، مصطفى (عضو هیئت امنای مسجد فرشته)، مصاحبه با مؤلف.

علی‌محمد مرادیان منفرد