الگوى شادى از نگاه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤١ - نتيجه مباحث گذشته

١- ٥- ٢. نگرانى‌هاى ناشى از القائات شيطانى‌

برپايه شمارى از روايات اسلامى، بخشى از نگرانى‌هاى انسان، ناشى از القائات شيطان در خواب و يا بيدارى است. برخى از خواب‌هاى آشفته كه موجب نگرانى مى‌شوند، نتيجه القائات شيطانى اند. براى درمان اين گونه نگرانى‌ها دستور العملى داريم كه در متن رواياتى كه ارائه مى‌شوند، آمده است.[١٣١]

همچنين برخى از افكارِ نگران كننده،[١٣٢] از جمله نگرانى‌هاى انسان نسبت به آينده زندگى، مى‌توانند مبدأ شيطانى داشته باشند كه با به كارگيرى خرد و بهره‌گيرى از ره‌نمودى كه پيش از اين ارائه شد، مى‌توان اين گونه نگرانى‌ها را درمان كرد.

١- ٥- ٣. نگرانى‌هاى ناشى از فرهنگ غلط

گاه، موهوماتى كه از ناحيه فرهنگ‌هاى غلط به برخى از جوامع راه مى‌يابند، موجب نگرانى و اندوه مى‌گردند، مانند اين كه در فرهنگ اعراب جاهلى، دختردار شدن، موجب ننگ و نگرانى بوده؛[١٣٣] همچنين اعتقاد به نحوست برخى از اعداد و يا ايّام، ممكن است باعث نگرانى گردد.

نتيجه مباحث گذشته‌

در جمع‌بندى مطالبى كه در باره آفت‌هاى شادى ارائه شد، بايد گفت: هر چند بخش عمده‌اى از آفت‌هاى سرور، قابل پيشگيرى است، با اين حال، بخش قابل توجّه ديگرى از آفت‌ها به هيچ وجه قابل پيشگيرى نيستند. از اين رو، شادى مطلق در دنيا وجود ندارد و به فرموده امام على عليه السلام:

[١٣١]. ر. ك: ص ٢٠٥( اندوه ناشى از وسوسه‌هاى شيطان).

[١٣٢]. ر. ك: ص ٢٠٣( اندوه روزى كه فرا نمى‌رسد!).

[١٣٣]. ر. ك: ص ٢٠٧( نگرانى‌هاى ناشى از فرهنگ غلط).