الگوى شادى از نگاه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٢٣ - ه- شناخت ويژگى هاى اندوه

٢٢٨. امام على عليه السلام: اندوه و بى‌تابى، از دست رفته را باز نمى‌گردانند.

٢٢٩. الكافى‌- به نقل از هارون بن عَنتَره، از پدرش-: بارها از امير مؤمنان عليه السلام در حالى كه انگشتان خود را در هم كرده بود، شنيدم كه مى‌فرمود: «در گشادگى باش و در تنگنا قرار گير، و در تنگنا باش و در گشادگى قرار گير».[٦٥٤] سپس فرمود: «آنان كه پيش از رسيدن زمانش در پى گشايش اند، نابودند و تقرّب‌پيشگان، اهل نجات اند و سنگ‌ريزه‌ها بر سر ميخ‌هاى آنان به ثبات [و آرامش‌] دست يافتند. به خدا سوگند كه غم و اندوه را گشايشى شگفت‌آور در پى است!».

٢٣٠. امام كاظم عليه السلام‌- خطاب به هشام-: بدان كه خداوند ... اندوهگينان را نه به قدر اندوهشان، بلكه به قدر مهربانى و رحمت خود گشايش مى‌دهد.

٢٣١. امام على عليه السلام‌- در ديوان منسوب به ايشان-:

خدا را در قضا و تصميمش متّهم نساز

كار را آسان بگير و دلْ خوش دار!

هر گرفتارى‌اى را گشايشى زودرس است‌

كه بامداد و شامگاه مى‌رسد.

[٦٥٤]. مرحوم فيض كاشانى در شرح اين عبارت چنين گفته است: معنايش اين است: كسانى كه در دنيايندحالاتشان متفاوت است، چه بسا در گشايش اند و اى بسا در تنگنا. خداى متعال مى‌فرمايد:« پس با هر دشوارى‌اى آسانى‌اى است. با هر دشوارى‌اى آسانى‌اى است». دورانديشى، اين است كه انسان گرفتار عجولانه در پى گشايش نباشد؛ بلكه صبورى كند تا خداوند گشايشى دهد؛ زيرا شخص گرفتار، پيوسته در انتظار گشايش است و فرد آسوده‌خاطر، پيوسته در واهمه دچار شدن به تنگنا( الوافى: ج ٢ ص ٤٣٠، ذيل ح ٩٤٢).