الگوى شادى از نگاه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٩١ - ٣- ٣- ١- ٣ خوش گمانى

نوعى از روابط را سامان مى‌دهد كه مايه موفّقيت رابطه و در نتيجه، سرور افراد خواهد شد. از اين مسئله در ادبيات دين با نام «حُسن خلق»[٢٥٤] ياد مى‌شود. حُسن خلق، اوّلًا در ذهن، موجب نرمى، لطافت و آرامش مى‌شود؛ ثانياً در بيرون، موجب شكل‌گيرى روابطى مثبت و آرام مى‌گردد، در نتيجه، شادى و سرور را به ارمغان مى‌آورد. پس بايد در تعامل با ديگران خوش‌اخلاق بود تا سرور و شادمانى تحقّق يابد. به همين جهت، امام صادق عليه السلام از حُسن خلق به عنوان عامل گوارايىِ زندگى ياد كرده، مى‌فرمايد:

لا عَيشَ أهنَأُ مِن حُسنِ الخُلُقِ.[٢٥٥]

هيچ زندگى‌اى، گواراتر از خوش‌خلقى نيست.

بدون خوش‌اخلاقى نمى‌توان به يك زندگى خوب دست يافت. پس خوش‌اخلاق باشيد تا زندگى‌تان گوارا گردد.

٣- ٣- ١- ٣. خوش گمانى‌

از ديگر مسائل روابط بين فردى، ارزيابى ما از ديگران و تصورّى است كه از آنان در ذهن خود مى‌سازيم. گاه اين تصوّر، بد و منفى است. ارزيابى منفى، موجب ترديد و بدگمانى، و ترديد و بدگمانى، موجب احساس ناامنى مى‌گردد و ذهن را از تصورّات بد پر مى‌كند. بدين سان، انسان را از ديگران بيمناك مى‌گرداند و فضاى روابط را تيره و تار مى‌سازد. طبيعتاً در چنين فضايى، اندوه، حاكم خواهد بود. ذهنى كه پر از ترديد و بددلى است، حس بدى را تجربه خواهد كرد.

از اين رو در روايات اسلامى آمده كه بدگمانى و ارزيابى منفى در روابط

[٢٥٤]. ر. ك: ص ٣١٣( خوش خلقى).

[٢٥٥]. ر. ك: ص ٣١٢ ح ٤١٢.