الگوى شادى از نگاه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٨ - پيش گفتار

عصبى، خصوصاً اضطراب اند.[٥] اضطرابِ مَرَضى، اثر منفى بر سلامت جسمانى و روانى افراد دارد و بهداشت شخصى فرد را تحت تأثير خود قرار مى‌دهد. مشكلاتى كه اضطراب به همراه دارد، در سه دسته: بدنى، شناختى (فكرى- ذهنى) و روانى، قابل دسته‌بندى اند. افراد مضطرب، در جنبه بدنى با تپش قلب، تنگى نفس، از دست دادن اشتها، تهوّع، بيخوابى، تكرّر ادرار، چهره برافروخته، تعريق، اختلال گفتار، و بى‌قرارى روبه‌رو هستند. اين افراد، به لحاظ شناختى، دچار سردرگمى، اختلال در حافظه و تمركز، حواس‌پرتى، ترس از دست دادن كنترل، گوش به زنگى و افكار تكرارى مى‌شوند. از ديگر سو نيز مشكلاتى همچون: عصبى بودن، بى‌طاقتى، نگرانى، وحشت‌زدگى، دل‌واپسى، افسردگى، تنيدگى، ترس، هيجان‌زدگى و كم‌رويى، از جمله مشكلات روانى‌اى هستند كه فرد مضطرب، با آنها درگير است.[٦]

گذشته از اضطراب، بشر با مسئله ديگرى به نام فشار روانى (استرس)[٧] نيز رو به روست كه امروزه از آن به «بيمارى جديد تمدّن» ياد مى‌شود.[٨] هر چند تعريف مشخّصى از استرس ارائه نشده، امّا در يك تعريف ساده و روشن- كه براون و كمپبل (در پژوهشى در ١٩٩٤ م) آن را ارايه كرده‌اند-، فشار روانى «فشارى است كه از خارج بر فرد، تحميل مى‌شود و ناراحتى‌هاى جسمانى و روانى را در پى دارد».[٩] اين عامل، نقش مهمى در بيمارى‌هاى جسمى و روانى ما دارد كه از آنها به عنوان بيمارى هاى «روانْ‌تنى» يا «روانى- فيزيولوژيك» نام برده مى‌شود.[١٠] پژوهش‌ها

[٥]. همان جا.

[٦]. مهارت‌هاى زندگى: ص ٢١٠.

[٧]stress .

[٨]. همان: ص ٢٥.

[٩]. تنيدگى يا استرس؛ بيمارى جديد تمدّن: ص ١٥.

[١٠]. در نخستين دهه‌هاى قرن حاضر، متخصّصان بالينى به كشف بيمارى‌هايى نايل شدند كه به نظرمى‌رسيد ناشى از تعامل عوامل روانى و جسمانى باشند. شناخته‌ترينِ اين اختلال‌ها عبارت بودند از: زخم معده، نفس‌تنگى، سردرد مزمن، فشار خون و اختلال‌هاى قلبى- عروقى كه نخستين مجموعه‌هاى تشخيصى و آمارى انجمن روان پزشكى آمريكاDSM IV ، اين بيمارى‌ها را بيمارى‌هاى« روانْ‌تنى» يا« روانى- فيزيولوژيك» ناميدند( ر. ك: همان: ص ١٧).