الگوى شادى از نگاه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣١ - ٧ حزنِ ناشى از گم راهىِ افراد بى ايمان

٦. حزنِ ناشى از عواطف انسانى‌

عواطف و احساساتِ انسانى ايجاب مى‌كند كه انسان، در مصائب ديگران بويژه خويشاوندان و دوستان، اندوهناك شود. اين اندوه نيز مثبت ارزيابى مى‌شود؛ زيرا موجب تلاش در جهت رفع نگرانى و شادكامى، و تقويت روابط خانوادگى و اجتماعى است، و در مواردى كه راهى براى درمان نگرانى وجود ندارد، شكيبايى در آنها سرور اخروى را در پى خواهد داشت.[٩٩]

٧. حزنِ ناشى از گم‌راهىِ افراد بى ايمان‌

انسان‌هاى شايسته، دوست دارند كه همه مردم جهان، به مفهوم واقعى كلمه، سعادتمند و شادكام باشند. از اين‌رو، گم‌راهى افراد بى‌ايمان- كه سعادتِ دنيا و آخرت آنها را تهديد مى‌كند-، براى آنها رنج‌آور است.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله وقتى مى‌ديد كه عده‌اى سخن او را- كه دعوت به شادكامى دنيا و آخرت است-، نمى‌پذيرند، گاه تا مرز از دست‌دادن جان خود اندوهناك مى‌شد.[١٠٠]

اين نوع حزن نيز به دليل آن كه زمينه‌ساز تلاش بيشتر براى رهايى و شادكامى همگانى است، نيكو و پسنديده است.

چكيده سخن اين كه اسلام، چيزى جز آسايش، آرامش و شادكامى انسان را نمى‌خواهد. از اين رو، در اين آيين، تنها غصّه‌هاى شادى‌آفرين، رواست. نكته قابل توجّه اين كه برعكسِ غم‌هاى ناروا- كه انسان را در تنگناى روانى و فشار روحى قرار مى‌دهند-، غم‌هاى روا، موجب باز شدن دل و نورانيت آن مى‌شود،

[٩٩]. ر. ك: ص ٤٢٩( اندوه بر مصيبت‌هاى خانواده و دوستان).

[١٠٠]. ر. ك: ص ٤٣١( غصّه از گمراهى كافران).