الگوى شادى از نگاه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٩٦ - ٣- ٣- ١- ٥ ابراز شادمانى

نشده است.[٢٦٨] گاه در حضور ايشان، اصحاب، شعر مى‌خواندند و از خاطرات جاهليت، چيزى را نقل مى‌كردند و مى‌خنديدند. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله نيز تبسّم مى‌كردند.[٢٦٩]

در توصيف امام صادق عليه السلام نيز گفته شده كه ايشان زياد شوخى و تبسّم مى‌كردند.[٢٧٠] امام كاظم عليه السلام نقل مى‌كند: «در ميان پيامبران، يحيى عليه السلام اهل گريه بود و نمى‌خنديد؛ ولى عيسى عليه السلام هم مى‌خنديد و هم گريه مى‌كرد» و سپس داورى مى‌كند كه روش عيسى عليه السلام برتر از روش يحيى عليه السلام است.[٢٧١] از ديدگاه اسلام، بهترين مسلمانان كسانى هستند كه در آشكار، از گستره رحمت الهى خوش‌حال اند و مى‌خندند و البته در نهان، از ترس عذاب خدا مى‌گريند.[٢٧٢]

٣- ٣- ١- ٥. ابراز شادمانى‌

يكى از آداب اجتماعى‌اى كه در روايات، فراوان مورد تأكيد قرار گرفته، گشاده‌رويى، لبخند و ابراز شادمانى در برخورد با ديگران است.[٢٧٣]

[٢٦٨]. عبد اللَّه بن الحرث بن جزء: ما رأيت أحدا كان أكثر تبسما من رسول اللَّه صلى الله عليه و آله( مسند ابن حنبل: ج ٤ ص ١٩٠، سنن الترمذى: ج ٥ ص ٦٠١ ح ٣٦٤١).

ابو امامة: كان- رسول اللَّه صلى الله عليه و آله- من أضحك الناس وأطيبهم نفساً( كنز العمّال: ح ١٨٣٩٩).

[٢٦٩]. سماك بن حرب قال: قلت لجابر بن سمرة: أ كنت تجالس رسول اللَّه صلى الله عليه و آله؟ قال: نعم فكان طويل الصمت وكان اصحابه يتناشدون الاشعار و يذكرون اشياء من أمر الجاهلية فيضحكون و يتبسم رسول اللَّه صلى الله عليه و آله إذا ضحكوا( الطبقات الكبرى: ج ١ ص ٣٧٢).

[٢٧٠]. مالك: لقد كنت أرى جعفر بن محمد صلى الله عليه و آله وكان كثير الدعابة والتبسم( بحار الانوار: ج ١٧ ص ٣٣ ح ١٤).

[٢٧١]. ر. ك: ميزان الحكمة: ج ٦ ص ٤١٢ ح ١١١٦٣.

[٢٧٢]. رسول اللَّه صلى الله عليه و آله: خِيارُ امّتى، فيما أنْبَأَنى المَلأُ الأعلى: قَوْمٌ يَضْحَكُونَ جَهْراً فى سَعَةِ رحمةِ ربِّهِمْ، و يَبْكُونَ سِرّاً مِن خَوفِ عَذابِ رَبِّهم( المستدرك على الصحيحين: ج ٣ ص ١٩ ح ٤٢٩٤). براى آشنايى بيشتر با شوخ‌طبعى از ديدگاه اسلام و روان‌شناسى، ر. ك: جوان، شادى و رضايت از زندگى.

[٢٧٣]. ر. ك: ص ١٣٣( ابراز خوش‌حالى).