الگوى شادى از نگاه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٧ - شادى هاى اندوه زا

كريم در تبيين علّت اين كه چرا دشمنان مستكبر انبياى الهى و كتب آسمانى، در آخرت، گرفتار عذاب‌هاى وحشتناك دوزخ مى‌شوند، مى‌فرمايد:

«ذلِكُمْ بِما كُنْتُمْ تَفْرَحُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَ بِما كُنْتُمْ تَمْرَحُونَ.[٨١]

اين عذاب‌ها به سبب آن است كه در زمين، به ناروا، شادى و سرمستى مى‌كرديد».

اين آيه، به روشنى نشان مى‌دهد كه شادى‌هاى زندگى، دو دسته اند:

دسته اوّل: شادى‌هايى كه زيان‌بار و مزاحم شادى‌هاى پايدار انسان نيستند.

برخوردارى از اين شادى‌هاى روا، حقّ همه انسان‌هاست.

دسته دوم: شادى‌هاى زيان‌بار و مزاحم شادى‌هاى پايدار. اين گونه شادى‌ها، باطل و ناروا هستند.

بنا بر اين، مخالفت اسلام با برخى شادى‌ها و اعمال محدوديت‌هايى در اين زمينه، به دليل مخالفت با شاد زيستن مردم نيست؛ بلكه به دليل تأمين و تضمين شادىِ پايدار آينده است. هر جا كه اسلامْ مخالفت كرده و يا محدوديتى ايجاد نموده، به خاطر زيان‌هايى است كه در پى دارد و كاميابى و شادىِ پايدار آينده را به مخاطره مى‌اندازد.

شادى‌هاى اندوه‌زا

نكته بسيار مهم و قابل توجّه اين كه شادى‌هاى ناروا، نه تنها پس از مرگ، خطرآفرين و اندوه‌زا هستند، بلكه پيامدهاى نگران كننده‌اى در همين دنيا دارند:

ألا رُبَّ شَهوَةِ ساعَةٍ قد أورَثَت حُزناً طَويلًا.[٨٢]

هان! چه بسيار شهوت زود گذرى كه اندوهى دراز مدّت به دنبال آوَرَد.

[٨١]. غافر: آيه ٧٥.

[٨٢]. ر. ك: ص ١٨٠ ح ١٣٢.