الگوى شادى از نگاه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٥٧ - ٢- ٣- ١ دل بسته نبودن به دنيا
كه براى انسانهاى نيكوكار، سراسر شادى است و مطلقاً غم و اندوهى در آن نيست، و تلخىها و محروميتهاى دنيوى، به بهترين وجه در حيات اخرى جبران خواهند شد. لذا محروميتها او را اندوهناك نمىكنند، چنان كه در روايتى از پيامبر صلى الله عليه و آله مىخوانيم:
لَو تَعلَمونَ ما ذُخِرَ لَكُم ما حَزِنتُم عَلى ما زُوِيَ عَنكُم.[١٦٥]
اگر از آنچه برايتان اندوخته شده، باخبر بوديد، براى آنچه از شما بازداشته شده، اندوهگين نمىشديد.
بر اساس آنچه در اين روشِ درمانى گذشت، خداباورى و باورهاى منشعب از آن (بويژه ايمان به مقدّرات الهى و زندگى پس از مرگ)، مهمترين نقش را در زدودن غمهاى منفى از دلهاى غمگين دارند.
٢- ٣. درمانهاى اخلاقى
نخستين اقدامى كه براى درمان اخلاقىِ بيمارى اندوه، ضرورى است، مبارزه با خصلتهايى است كه موجب ابتلاى انسان به اين بيمارى مىشوند- كه پس از اين به آنها اشاره مىشود-.[١٦٦] پس از اين اقدام، آراستن جان، به شمارى از صفات شايسته، موجب ريشه كن شدن اين بيمارى مىشود. اين صفات، عبارت اند از:
٢- ٣- ١. دل بسته نبودن به دنيا
زُهد، يا دلبستگى نداشتن به دنيا و لذايذ مادّى، درمانِ بخش عمدهاى از غصّههاى زندگى است. به وجود آمدن بسيارى از نگرانىها، به دليل دلبستگى شديد ما به دنياست. هر چه انسان، دلبستگىِ بيشترى نسبت به امور مادّى داشته باشد، نگرانىهاى از دست دادن آنها، بيشتر او را آزار مىدهد. از اين رو، هر كس
[١٦٥]. ر. ك: ص ٢٣٠ ح ٢٤٦.
[١٦٦]. ر. ك: ص ١٥٧( آسيبهاى اخلاقى و اجتماعى).