الگوى شادى از نگاه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٠٣ - ٣- ٣- ٢- ٤ اصلاح نهان

اين رو، كسانى مى‌توانند موفّقيت آينده را به دست آورند كه قدرت پيش‌بينى آينده را داشته باشند. از اين ويژگى، در ادبيات دين، با عنوان «حزم» ياد مى‌شود. حزم يعنى استوارانديشى ناظر به آينده (عاقبت‌انديشى). با بررسى دقيق و پيش‌بينى آينده، مى‌توان از ناكامى جلوگيرى كرد و موفّقيت را براى خود تضمين نمود و اين، موجب خرسندى و شادى مى‌گردد.[٢٩٠] برخى افراد فقط به لحظه حال مى‌انديشند و از آينده غافل اند و لذّت آنى را بر مى‌گزينند. افرادى كه توان پيش‌بينى آينده را ندارند و يا از آن استفاده نمى‌كنند، رفتارهاى نادرستى را در پيش مى‌گيرند كه نتيجه‌اى جز مواجهه با محنت آتى و ناكامى نخواهد داشت و طبيعتاً ناكامى نيز موجب غم و اندوه مى‌گردد.

٣- ٣- ٢- ٤. اصلاح نهان‌

از ديگر ابعاد زندگى انسان، سرّ و نهان اوست. اين كه انسان در نهان خود چگونه باشد، در شادى يا اندوه او تأثير دارد. اگر انسان در نهان خود، كارى انجام دهد كه خداوند متعال را خرسند سازد، خداوند متعال در ميان مردم، چيزهايى را از وى آشكار مى‌سازد كه مايه خرسندى او مى‌گردد. در حقيقت، اين سرور، به جهت نام نيكى است كه خداوند از وى منتشر مى‌سازد و بدين وسيله، اعتبار و آبروى اجتماعى وى را بالا مى‌برد. بى‌ترديد چنين موضوعى، مايه خرسندى انسان مى‌گردد. امّا كسى كه در نهان خود اقدام به كارهايى مى‌كند كه خداوند را به خشم مى‌آورد، خداوند نيز در ميان مردم، چيزهايى را از او آشكار مى‌سازد كه مايه ناخرسندى او مى‌شود. با اين كار، اعتبار و آبروى او از بين مى‌رود و مردم از او به زشتى ياد خواهند كرد.[٢٩١] بنا بر اين، اگر انسان، نهان زندگى خود را اصلاح كند و از

[٢٩٠]. ر. ك: ص ٣٢٥( دورانديشى).

[٢٩١]. ر. ك: ص ٣٢٩ ح ٤٥٢.