الگوى شادى از نگاه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٩ - ١- ٥- ١ نگرانى هاى ناشى از آينده زندگى
دسته دوم: آفاتِ غير قابل پيشگيرى، مانند: مرگ و ديگر حوادثى كه لازمه زندگى دنيا، و در صورت پيشبينى هم قابل پيشگيرى نيستند.
اين موارد، از آن جهت مانع سرورند كه پيامدهاى منفى دارند و موجب درد و رنج مىگردند و لذّت و خوشى را از بين مىبرند. سردمزاجى[١٢٠] از طريق تأثير بر فيزيولوژى انسان (عملكرد اعضا) و سيستم جسمانى او موجب بروز احساس ناخوشايند مىشود.[١٢١] مرگ[١٢٢] و بروز حوادث ناگوارى كه لازمه زندگى اين دنيا هستند،[١٢٣] از طريق ايجاد احساس ناكامى در لذّتجويى تام و برآورده نشدن خواستهها و آرزوها مىتوانند بر انسان، تأثير منفى بگذارند و موجب حزن و اندوه وى گردند.
١- ٥. آفتهاى خيالى
بخش قابل توجّهى از آفتهايى كه موجب نگرانىِ انسان مىشوند، آفتهايى هستند كه وجود خارجى ندارند! بلكه ساخته و پرداخته توهّمات و خيالاتى هستند كه از مجارى گوناگون، وارد عرصه ذهن و روان انسان مىشوند. چند نمونه از آفتهاى خيالىاى كه در منابع اسلامى آمدهاند، عبارت اند از:
١- ٥- ١. نگرانىهاى ناشى از آينده زندگى
بخش عمدهاى از نگرانىهاى انسان، به مشكلات و ناملايماتى مربوط مىشوند كه ممكن است در آينده براى انسان پيش بيايند.[١٢٤] مونتين، فيلسوف شهير فرانسوى گفته: «انسان، آن قدرى كه از فكر حوادث آينده ناراحت مىشود، از خودِ آن حوادثْ در زحمت نيست».[١٢٥]
[١٢٠]. ر. ك: ص ١٩٥ ح ١٦٩.
[١٢١]. اين مسئله مىتواند مورد پژوهشهاى تجربى قرار گيرد.
[١٢٢]. ر. ك: ص ١٩٥( مرگ).
[١٢٣]. ر. ك: ص ١٩٧( آسيبهاى جدا نشدنى از دنيا).
[١٢٤]. ر. ك: ص ٢٠٣( اندوه روزى كه فرا نمىرسد!).
[١٢٥]. آيين زندگى: ص ١٢٣.